ÇOCUKLARDA KRONİK ÖKSÜRÜĞE YAKLAŞIM

Öksürük solunum sisteminden yabancı maddelerin ve sekresyonların temizlenmesinde önemli rol oynayan koruyucu bir refleksdir. Sağlıklı bir çocukta 24 saatlik periyodta 10-12 öksürük görülmesi normal bir durumdur .Ancak öksürüğün en az 4 hafta ve uzun süreli olması kronik (uzamış) öksürük olarak tanımlanır. Kronik öksürüklü olguların incelenmesinde ayrıntılı öykü alınmalı, hastanın yaşı, öksürüğün süresi, niteliği ve öksürüğün başlangıç yaşı, öksürüğü tetıkleyen faktörler, aldığı tedavi, aile ve soygeçmişi, ev ve çevre koşulları mutlaka sorgulanmalıdır.

Kronik öksürük öyküsü alınırken arada öksürüksüz sağlıklı bir  dönemin olup olmadığı araştırılmalıdır. Çocuklarda öksürük genelellikle viral enfeksiyonlarla ilişkilidir ve hastanın %35-40 ında 10 güne kadar sürebilir. Okul öncesi dönemde çocuklarımızın %10 unda 25 güne kadar da uzayabilir.

Çocuklarda kronik öksürüğün ayırıcı tanısı subakut ve kronik infeksiyonları (bakteriyel bronşit, boğmaca, mikoplazma, tuberkuloz) yabancı cisim aspirasyonları, astım, gastroözofageal reflü, postnazal akıntı sendromu sinüzit gibi tanıları içerir.

Kronik öksürüğü olan çocuklarda detaylı bir öykü, iyi bir fizik muayene, akciğer grafisi ve yaş itibarı ıie yapılabiliyorsa akciğer fonksiyon testi (spirometri) ile değerlendirilmelidir.

Öksürük spesifik ve nonspesifik olarak ikiye ayrılır. Spesifik öksürük altta yatan solunum veya sistemik hastalıklarla ilişkilidr. Birlikte bulunan semptom, bulgular laboratuvar ve radyografi ile tanı konur. Nonspesifik öksürük ise eger spesifik öksürük semptomları yoksa direkt grafi ve spirometri normalse düşünülmelidir. Eger öksürük özellikle geceleri rahatsız ediyor tarzda oluyorsa, eforla şiddetleniyorsa astım olarak düşünülmelidir. Bu gibi durumlarda ampirik bronkodilatatör ve astım ilaçları denenip yanıta bakılmalıdır.

Astımda öksürük tipik olarak allerjen, sigara, egsersiz, soğuk hava veya viral enfeksiyonlarla tetiklenir ve geceleri kötüleşir. Atopik hastalıklar kalıtımsal olduğu için atopi ve astım aile öyküsü, kronik öksürük ile gelen hastalarda bu tanıları düşündürtmelidir.

Özet olarak 4 hafta veya daha uzun süreli kesintisiz öksürük yakınmaları olan çocuklarımızın mutlaka bir hekim tarafından değerlendirilmesi gereklidir. Ayrıntılı öykü, fizik muayene ve tetkikler sonucunda ayırıcı tanıya gidilerek tedavisi düzenlenmelidir.