Beyin Kanaması

1-Beyin kanaması nedir?
Beyin sözcüğünün karşılığı bence doğaüstü bir güçtür. Tüm vücudun ve evrenin idare merkezidir. Anatomik anlamda; Kafa boşluğu ve omurga kanalı içindeki Merkezi Sinir Sisteminin kafa boşluğunda beyin omurilik sıvısı (su ağırlıklı sıvı) içinde yüzen bölümü beyindir. Beyin kanaması; beyni besleyen damarlardan veya beynin anormal damarsal yapılarından dışarı kan sızması sonucu beyin dokusu içinde, beyin zarları arasında veya beyin üzerinde kan toplanmasıdır.

2-Beyin kanaması hangi sebeplerle oluşur?
Beyin kanamaları; kafa travması, beyin damar yapı bozuklukları, beyin tümörleri, kan hastalıkları, kan sulandırıcı ilaç kullanımı, yüksek tansiyon gibi nedenler ile meydana gelebilir. Beyin kanamalarının oluşumunda; stres, sigara, alkol ve diğer bağımlılık yapıcı maddeler, sıcak ve yüksek  nemli havalarda daha fazla olmak üzere güneş çarpması, sık ve yüksek doz seks ilaçları kullanılması, yetersiz ve düzensiz beslenmenin rolü de vardır.

3-Beyin kanamasının belirtileri nelerdir?
Beyin kanamalarının şiddetine göre; 
 •    baş ağrısı,
 •    bulantı,
 •    kusma,
 •    yüzde, kollarda, bacaklarda güçsüzlük ve/veya
 uyuşukluk, 
 •    bilinç bozukluğu, 
 •    uykuya eğilim,
 •   havale geçirme, 
 •    konuşmanın etkilenmesi gibi belirtiler gösterebilir.

4-Beyin kanaması tanısı nasıl konur?
Beyin kanaması düşünülen hasta veya hasta yakınından ayrıntılı bir sorgulama ile bilgi toplanır ve ayrıntılı  muayene yapılır. Ardından yapılacak en pratik görüntüleme yöntemi olarak bilinen“bilgisayarlı tomografik görüntüleme “BT) incelemesidir. Bazı durumlarda “manyetik rezonans görüntüleme “ (MRG) yöntemi kullanılabilir. Bu radyolojik görüntülemelerle beyin kanaması olup olmadığı, kanamanın  şiddeti ve yeri saptanarak ileri tetkikler ve tedavisi planlanır.

5-Beyin kanaması çeşitleri nelerdir?
Yukarıda sayılan kanama nedenlerine göre sınıflandırılabileceği gibi (kafa travmasına, yüksek tansiyona,  damar ve kan hastalıkları, beyin tümörlere bağlı vb.), beynin hangi alanında gerçekleştiğine göre de sınıflandırılabilir:
-İntraserebral kanama, beyin dokusu içerisindeki kanamadır.
-İntraventriküler kanama, beyin içindeki su dolu boşlukların (ventriküller) içerisine olan
 kanamadır.
-Epidural kanama, beyni saran en dıştaki zar ile kafatası arasındaki aralıkta toplanan  kanamadır. Genellikle kafa travmaları ve kırıkları sonucunda meydana gelir. Subdural kanama, beyni saran zarlar arasındatoplanan kanamadır.  
Travma, damar zedelenmesi, kan hastalığı, kafa içi basınç azalması gibi nedenlere bağlı olabileceği gibi kendiliğinden de gelişebilir.
-Subaraknoid kanama, beyni saran zarların en iç tabakası ile orta tabaka arasında gelişen kanamalardır. En sık nedeni, beyin damarı anevrizması(damar baloncuğu) patlaması gibi bir nedenle oluşan kanamadır. Travma veya infeksiyona bağlı olarak da gelişebilir.

6-Beyin kanaması geçirdiği fark edilen kişiye ilk olarak ne yapmak gerekir?
Beyin kanaması geçiren birinin vakit geçirilmeden en yakın tam donanımlı sağlık merkezine götürülmesi gerekir. Hekim dışında birinin yapabileceği pek bir şey yoktur.Hastanın bilinci kapalı ise yapılacak ilk yardım müdahalesi, hava yolunu açık tutmaktır. Kusması varsa kusmayı dışarı atmak, kusmuğun hava yoluna kaçmamasını sağlamak, hastayı buna uygun yarı yan yatar pozisyona getirmek gerekir.

7-Beyin kanaması kalıcı hasar bırakabilir mi?
Beyin kanamaları veya belirtileri dikkate alınmadığı zaman hasta üzerinde kalıcı hasarlar bırakabilir. Beyin kanamasının olduğu yerdeki hücre kaybına bağlı olarak o bölgedeki hücreler görevlerini yapamazlar. Çünkü beyin dokusunun kendini yenileyebilme özelliği yoktur. Fakat çevredeki kanama nedeniyle baskı altında kalmış hücrelerin erken müdahale ile üzerindeki kanama basısı kaldırılabilirse hasar o derece az olacaktır. Diğer bir önemli husus ise kafatasının içindeki kanamanın miktarıdır. Kafatası kapalı bir kutu olduğu için beyin kanamasındaki kan miktarı beyine baskı yapar. Bu baskı ilk belirtilerin görüldüğü anda derhal müdahale edilip azaltılmazsa beyin dokusu sıkışır. Bu da felç veya yaşamın sonlanmasına neden olabilir. Eğer beyin üzerindeki baskı azaltılabilirse diğer baskı altında kalmış olan beyin hücrelerinin ölümü önlenebilir.

8-Beyin kanaması sonrası hasta nelere dikkat etmelidir?
Beyin kanaması geçirmiş hasta eğer nedeni kan sulanmasından kaynaklanıyorsa aldığı ilaçlara dikkat etmelidir. Tansiyon yüksekliğine bağlı bir kanama geçirmişse ilaç tedavisinin düzenlenmesi, tansiyonu yükseltecek olaylardan ve gıdalardan uzak durması gerekir. Stres, sigara, alkol ve diğer bağımlılık yapıcı maddelerden uzak durmalıdır. Sıcak ve yüksek nemli havalarda dışarı çıkmamalıdır.

9-Beyin kanamasını tetikleyen faktörler nelerdir?
Sıcak ve nemli hava, beslenme bozuklukları, stres gibi tansiyon yüksekliğine sebep olan faktörler, sigara ve alkol kullanımı, şeker hastalığı, yüksek kolesterol, genetik faktörler gibi damar duvar yapısını bozan faktörler dolaylı yönden beyin kanamasını tetikleyebilir.

10-Bebek ve çocuklardaki beyin kanamalarının sebepleri nelerdir? Böyle bir durumda ne yapılmalıdır?
Bebek ve çocuklardaki beyin kanamasının sebepleri erişkinlerdekinden farklı değildir. Fakat yenidoğan döneminde olan beyin kanamaları erken doğum, doğum sırasında karşılaşılan problemler, doğuştan gelen kanama pıhtılaşma bozukluklarına bağlı olarak gelişebilir. Ayrıca dikkat edilmesi gereken önemli bir konu da beyin kanamasının çocuk istismarına bağlı kafa travması sonucu gelişebileceğidir. Ayrıntılı muayene ile çocuk istismarı düşündürebilecek darp ve işkenceye ait bulguların olup olmadığına bakmak gerekir. Böyle bir şüphe var ise en yakın adli makama bildirilmesi gerekir.