Sosyal Fobi ve Psikoterapi

• Geçmişte yüklenmiş sosyal sıkıntı yaratan düşünce ve inançları fark edip değiştirebilirseniz, sosyal sıkıntınız azalacak ya da tamamen kaybolacaktır.

• Yine benzer biçimde düşüncelerin bir araya gelmesiyle oluşmuş ve sosyal sıkıntı yaratan, kişilik yapımızı fark edip, esnettiğimizde sosyal sıkıntımız hızla gerileyecektir.

Belirli örnekler üzerinden gidelim; örneğin babamın sürekli eleştirileri benim kendimle ilgili olarak yeteri kadar iyi değilim inancına sahip olmamı sağladı. Bu inanç girdiğim her sosyal ortamda beni geriyor, çarpıntı, heyecan gibi belirtiler yaşıyorum; bu belirtilerin çevreden farkedilmesi benim için bir felaket; artık sosyal ortamlardan kaçıyorum. İşte bu modelden yola çıkarak size terapide neler yaptığımızı özetleyebilirim.

1-Öncelikle sosyal sıkıntıya yol açan düşünceler ve inançları fark etmek ve bunları nötrleştirmek.

2-Eğer varsa sosyal sıkıntıya neden olan travmanın yarattığı negatif inancı pozitife çevirmek.

3- Sinir sistemimizin aşırı uyarılmasını engellemek ya da ana odaklanabilmek amacıyla, nefes, meditasyon, merkezden hareket, Mindfulness gibi teknikleri öğrenmek, özellikle stresle geçen bekleme dönemlerini ve sosyal ortamlarda rahat hareket edebilme becerisini sağlamaktadır.

4- Sosyal ortamdaki koşullanmalardan kurtulabilmek amacıyla olumlamaları düzenli olarak kullanmak belli bir süre sonra alt beynin rahatlamasını ve sosyal anksiyetenin azalmasını sağlar.

5-Bizleri sosyal anksiyeteye hassas hale getiren kutuplu kişilik yapısını farketmek, yargıladığımız kutupların nasıl bizi gerdiğini anlamak, olumlu değişimi tetiklemektedir. Unutulmamalıdır ki, yargılayan yargılanmaktan korkar.

6-Sosyal fobi yaşayanlar, katı kişilik yapıları nedeniyle birçok haklarını kullanmazlar (öfkelenme, sıradan olma, umursamama vb). Bu hakları düzenli olarak kullanmak yukarıdaki döngüyü rahatlatır ve sosyal sıkıntıyı azaltır.

7-Üstüne gitme çalışmaları, özellikle yazarak ya da gündelik hayatta deneyler yaparak uygulanabilir. Üstüne gitme çalışmaları, sempatik sistem (beyindeki kaç savaş merkezini) duyarsızlaştırır ve kişiyi rahatlatır.

8-Unutulmamalıdır ki kısa bir farkındalık çalışmasıyla çok kolay idrak edilebilen farkındalıklar sosyal fobinin tedavisi için tek başına yeterli olmamaktadır. Ek olarak alt beynin değişebilmesi için yaklaşık 1-2 ay süren düzenli egzersiz ve stratejilere ihtiyaç bulunmaktadır. Gerektiğinde EMDR gibi teknikler süreci hızlandırabilir.