Sınav Kaygısından Kurtulmanın Yolları

Sınav kaygısı, öğrenilen bilginin sınav süresinde kullanılmasına engel olan, öğrencinin başarısız olma korkusunu yoğun şekilde hissetmesine ve bu olumsuz duyguların fiziksel belirtilerle kendini göstermesine sebep olan bir kaygıdır.

Çocuğun sınava yüklediği anlam, sınav kaygısının temellerini atıyor olabilir. Geleceğinin bu sınava bağlı olduğu düşüncesi, ebeveyn ve öğretmenleri tarafından baskı uygulanması ya da yüksek beklentilerin dile getirilmesi, çocukta ya başarısız olursam düşüncesini oluşturur. Çocuk bu başarısızlık duygusunu genelleyerek, kişiliğinin de etkilenmesine neden olabilir. Bu düşünce temelinin üzerine, yeni olumsuz düşüncelerin eklenmesi sınav kaygısını ciddi bir seviyeye taşıyacaktır.

Sınav kaygısı yaşayan bir çocukta, bu kaygı fiziksel ve psikolojik olarak kendini gösterir. Fiziksel belirtiler; mide bulantısı, terleme, mide ağrısı, uykusuzluk ya da aşırı uyku, ağız kuruluğu gibi şekillerde ortaya çıkarken, psikolojik belirtiler ise; huzursuzluk, sürekli tedirginlik hali, endişe, dikkat ve konsantrasyonda azalma, kendilik değerinde düşüş, başarısız olacağım düşüncesi, ebeveyn ve öğretmenlerinin beklentilerini karşılayamadığı için suçluluk hissi gibi pek çok şekilde karşımıza çıkmaktadır.

Bu çocuklar, sınav hakkında konuşmaktan son derece rahatsız olurlar. Siz konuşmak istediğinizi söylediğinizde, çocukta öfke ve tedirginlik duygularının ortaya çıkmasına sebep olursunuz. Ayrıca, derslerdeki başarısında belli bir düşüş gösterir, ders çalışmada isteksizlik ya da sürekli çalışıyor olmasına rağmen beklediği performansa ulaşamama gibi sonuçlarla karşılaşırlar. Bunun altındaki düşünce, nasıl olursa olsun başaramayacağımdır. Bu durum ile yüzleşmemek için de sınavlara girmekten kaçınırlar. Sınava şimdi hazır değilim, haftaya sınava gireceğim, ben yapamıyorum, aptalım, sınava girsem ne olacak, yine kötü geçecek gibi düşünceler çocuğu ele geçirir.

Sınav kaygısıyla baş etmek için ne yapmak gerekir?

Öncelikle düşünceleri gözden geçirmek faydalı olacaktır. Kaygının temelindeki düşünceleri çözümlemek, sınav kaygısından kurtulmak için ilk ve en önemli adımdır. Ardından yapılması gereken, kaygıya sebep olan düşüncenin gerçekliğini sorgulamaktır. Bu sorgulama sonucunda gerçekdışı olan düşüncelerden kurtulmak adına yapılması faydalı olacak bazı dizi uygulama vardır.

Nefes ve gevşeme egzersizleri, kaygıya sebep olan düşünce sonucu yerine getirilmesi gereken sorumlulukları tamamlamak, ebeveyn ve öğretmenler ile bu durumu paylaşmak çocuğa yardımcı olacaktır. Ayrıca odaklanma sorunu için dikkat egzersizleri yapmak da ders çalışma sürecinin verimli geçmesine yardımcı olur. Bütün bunlara rağmen kaygı kontrol altına alınamıyorsa bir psikolog ile görüşülmesi faydalı olacaktır.