AÇIK CİLT YARASI – Yara temizliği

Yaralanma ile kesi onarımı arasındaki zamanın optimal süresi yeterince tanımlanmamıştır. Hedef en kısa sürede yara birleştirilmesinin sağlanmasıdır. İlk 24 saat içerisinde onarım yapıldığında hem enfeksiyon riski az olmakta hem de yara iyileşmesi sonuçları yüz güldürücü olmaktadır.

Özellikle düşme veya bir cismin parçalanması ile oluşan yaralanmalarda yara yerinde yabancı cisim olasılığı iyi değerlendirilmeli, şüphe halinde x-ray ile değerlendirilmelidir. Cam gibi bazı cisimler x-ray ile her zaman tespit edilemeyebilir. Yabancı cisim varlığı hem enfeksiyon riskini artıracaktır hem de yara iyileşmesini ve sonrasında hasta konforunu etkileyecektir. Bazı durumlarda küçük cilt altı yabancı cisimlerin görülüp çıkarılması mümkün olmamaktadır, bu durumda cam veya metal gibi yabancı cisimleri aramak için yapılacak yara yerini genişletme işlemi çok daha fazla hasar verebileceğinden eğer cismin bulunduğu yer risk oluşturmuyor, damar ve sinir yapılarına baskı yapmıyor ve hareketi kısıtlamıyor ise cisim yerine bırakılıp yara kapatılabilmektedir. Fakat tahta parçası gibi tahriş edici maddeler enfeksiyon kaynağı olabileceğinden çıkarılması gereklidir.

Yara yeri derinliği, bölgesi ve yaralanan dokular dikkatlice incelenir, tendon, sinir ve damar hasarları olup olmadığı kontrol edilir; tendon, büyük damar veya büyük sinir yaralanmaları gibi bazı durumlarda ameliyathane şartlarında onarım gerekilmektedir.

Ezilme, parçalanma ve gecikmiş yaralarda kanlanması bozulmuş dokuların bulunduğu yaralarda yara yerindeki ölü dokular alınmalıdır, bu işlem debridman olarak adlandırılır. Debridman sonrasında temiz bir şekilde yara kapatılması sağlanır.

Yara yerinde aktif kanama olması hem yara onarımını zorlaştırmakta hem de sonrasında hematom oluşmasına yol açabilmektedir, bu nedenle direk olarak 10-15 dk bası veya belirli kimyasal maddeler veya kanayan damarın dikiş yardımı ile kapatılması sonrasında kanamanın durdurulması ile kapatma işlemine başlanması gerekebilmektedir.

Yara yeri ve açık yaranın yıkanması birçok zaman izotonik solüsyon veya steril su ile yapılmasına rağmen enfeksiyon riski açısından musluk suyu ile yıkamaya üstünlüğü yoktur. Bu nedenle açık yaralar rahatlıkla musluk suyu ile yıkanabilmektedir. Açık yaralarda betadine ve klorheksidin gibi antiseptik materyaller ile yara içerisinin yıkanılması önerilmemektedir fakat kirli yaralarda tercih edilen bir yöntemdir.