C vitamini hakkında bilinmesi gerekenler

C vitamini (askorbik asit), vücut tarafında üretilmediği için dışarıdan alınması gereken, sentetik olarak laboratuvar ortamında glukozdan üretilen bir vitamindir. Vücut tarafından üretilemediği için dışardan alınmalıdır.

C vitamini başta mandalina, portakal, üzüm, limon ve yeşil limon olmak üzere, domates, maydanoz, çilek, kuşburnu, lahana, yeşil yapraklı sebzeler, brokoli, patates, bezelye, kırmızıbiber, brüksel lahanası, karalahana, karnabahar, kavun ve mangoda doğal olarak bulunur.

C vitamini ihtiyacının %90’dan fazlası meyve ve sebzeler aracılığıyla karşılanır. Sebzeleri veya meyveleri pişirmek C vitamini içeriklerini %30-40 düşürür. İhtiyaç duyulan C vitamini miktarı yaşa ve cinsiyete göre değişir. Hamile ve emziren kadınlar daha fazla C vitaminine ihtiyaç duyarlar. Günlük ortalama ihtiyaç 60-200 mg arası değişmektedir.

Gebelik ve emzirme dönemlerinde, kronik uykusuzluk ve çalışma düzeni bozukluklarında, besin zehirlenmeleri, travma, yaralanma, soğuk, ağır egzersiz yapılan dönemlerde, yanık ve ameliyat durumlarında, yoğun sigara ve alkol tüketimi dönemlerinde C vitamini ihtiyacı artar ve daha yüksek miktarlarda alınmalıdır.

C vitamini eksikliği, büyük oranda beslenme düzenindeki eksikliklere bağlı meydana gelmektedir. Günlük beslenme düzenimizde uzun süre C vitaminini eksik tuttuğumuz zaman ciddi şekilde C vitamini eksikliği oluşmaktadır. 3 ay ve fazlası dönemlerde vücutta eksik kalan C vitamini, “skorbüt” denilen hastalığın oluşmasına yol açmaktadır.

C vitamininin faydaları nelerdir?

1. Bağışıklık sistemini güçlendirir
2. Kanseri önlemeye yardımcı olur ve kanser tedavisinde kullanılan ilaçların etkinliğini arttırır
3. İnme ve felç gibi hastalıkların riskini azaltır
4. Cilt sağlığını korur ve kollajen gelişimini arttırır
5. Yaraların iyileşmesini hızlandırır
6. Fiziksel gücü arttırır

C vitamini eksikliğinde hangi hastalıklar gelişir?

1. Kronik yorgunluk sendromu
2. Bağışıklık sisteminde baskılanma
3. Kanser
4. Astım
5. Kalp ve damar hastalıkları
6. Kansızlık
7. Diş eti hastalıkları
8. Felç
9. Yüksek tansiyon
10. Damar sertliği
11. Saçlarda incelme, dökülme ve kırılma

C vitamini eksikliğinin belirtileri nelerdir?

1. Bağışıklık sisteminde zayıflama ve sık hastalanma
2. Diş etlerinde kanama
3. Yaraların yavaş iyileşmesi
4. Vücutta çabuk morarma kanama bozuklukları
5. Kilo artışı
6. Eklemlerde ağrı ve şişlik, şekil bozukluğu
7. Depresyon
8. Ciltte lekelenme
9. Demir eksikliği kansızlığı

C vitamini pişirme işlemine karşı oldukça duyarlıdır. Gıdalardaki C vitaminini koruyabilmek için gıdalar tüketim zamanına kadar buzdolabında saklanmalıdır. Sebze ve meyveler büyük parçalan halinde kesilmeli, minimum su ve ısı ile pişirilmelidir. Gıdalar derin dondurucuda da 2 aydan uzun süre saklanmamalıdır.

Kandan ve idrardan C vitamini ölçümü yapılarak eksiklik saptanabilmektedir. Tıbbi bir zorunluluk olmadığı durumlarda C vitaminini doğal yollardan beslenme ile almak önerilmekle birlikte özel durumlarda eksikliğin miktarı ve takviye miktarı doktor tarafından belirlenmelidir.

Damar yolu ile uygulanan yüksek doz C vitamini uygulamaları (4 hafta süre ile haftada bir) ile enfeksiyon hastalıkları tedavi edilebilmekte, bağışıklık sistemi kuvvetlendirilebilmekte ve kronik hastalık semptomları hafifletilebilmektedir.