Çocuklarda Kronik Öksürük

Kronik öksürük, çocukluk çağında sık karşılaştığımız şikayetlerden biridir. Dört haftadan uzun süren öksürük, kronik öksürük olarak adlandırılır.

Kronik öksürüğün sebepleri yaş grubu ile birlikte değişiklik gösterebilir. Çocuğun yaşı küçüldükçe, öksürüğün organik sebeplerine erken tanı konulmasının önemi artar.

Kronik öksürüğün en sık sebepleri arasında postnazal drip sendromu, gastroözofajial reflü ve astım yer alır. Viral enfeksiyonlar da sık görülebilen sebeplerden biridir. Pasif sigara içiciliği, hava kirliliği, ev ortamındaki alerjenler de çocuklarda tekrarlayan ve kronik öksürüğe yol açabilen önemli sebeplerden bazılarıdır.

Öksürüğün şiddeti ile altta yatan patolojinin boyutu her zaman orantılı değildir. Öksürük ile gelen bir hastada, hastadan alınan detaylı öykü, hastanın ayrıntılı muayenesi ve dinleme bulguları büyük önem taşır. Öksürüğün kuru veya balgamlı vasıfta olması, günün hangi vaktinde daha yoğun olduğu, öksürüğün süresi, sıklığı, öksürüğü artıran nedenler, öksürüğün özellikle görüldüğü mevsim ya da mevsimler, aile ve yakın akraba çevresinde öksürük şikayeti olup olmadığı sorgulanmalıdır. Hastanın eş zamanlı ateş, burun akıntısı ya da tıkanıklığı, hırıltı, nefes darlığı, kilo kaybı, terleme şikayetlerinin olup olmadığı önemlidir. Öksürüğün soğuk algınlığı bulguları ile birlikte olup olmadığı ayırıcı tanı yönünden önemlidir.

Kronik öksürüğe, büyüme gelişme geriliği ve çomak parmağı olan, akciğer dinleme bulgularında ince raller duyulan bir hastada intersisyel akciğer hastalıkları sebep olabilirken, astımı olan bir hastada astım atak anları dışında akciğer dinleme bulguları çoğunlukla normaldir.

Öksürük şikayeti ile gelen hastalarda akciğer dinleme bulguları yanında detaylı orofarinks, geniz, burun mukoza ve burun konka muayeneleri önem taşır.

Öksürük nedenleri arasında yabancı cisim aspirasyonu, immün yetmezlikler, kistik fibrosis, bebeklerde teratoma ya da nöroblastom gibi tümörler, primer silier diskinezi (Kartagener Sendromu), konjenital yapısal anomalilerin varlığı, konjenital veya edinsel kalp hastalıklarının dışlanması hayati önem taşır.

Kronik öksürüğü olan hastada bağışıklık sisteminin detaylı değerlendirilmesi büyük önem taşır. Çocuğun geçirdiği diğer enfeksiyonlar ve hastalıklar yönünden öyküsü alınmalıdır.

Yutkunma bozukluğu, yarık damak dudak, serebral palsi gibi hastaların yutkunma ile ilgili problemler yaşayabildiği durumlarda da mikro besin aspirasyonu, tekrarlayan akciğer enfeksiyonu nedeniyle intersisyel akciğer hastalığı gelişebilir ve hastaların kronik öksürükleri olabilir.

Öksürüğün doğru tedavi edilebilmesi için doğru tanı konulması şarttır. Her bir hastada hem hastada öksürük şikayetini oluşturan süreç, hem fizik muayene bulguları farklıdır ve bu bilgiler ve muayene bulguları ışığında doğru tanı konulması, doğru tedavinin vazgeçilmez şartıdır.