Döllenme ve Yumurta Toplama İşlemi

1: Klasik Tüp Bebek Yöntemi (In Vitro Fertilization = IVF )

Genellikle genç, yumurta sayısının çok ve sperm özelliklerinin iyi olduğu çiftler için tercih edilir. Steril tüpler içinde embriyo laboratuvarına gönderilen folikül sıvısı embriyologlar tarafından özel bir kabinde, mikroskop altında incelenen yumurtalar özel besi yerine aktarılır. Bu işlem için hazırlanan özel kapların içine hasta çiftten elde edilen yumurta ve spermler bir araya bırakılarak ( Her yumurta için yaklaşık olarak 50 bin ila 100 bin hareketli sperm konulur) 16-18 saat bekletilerek bu sürede spermin kendi kendine yumurtayı döllemesi sağlanır. Bu İşlemden sonra döllenme kontrolü yapılır.

2: Mikroenjeksiyon ( Intra Cytoplasmic Sperm Injection = ICSI )

Sperm sayısı ve hareketliliğinin az, şekil bozukluğunun fazla olduğu, cerrahi yöntem ile sperm elde etme (TESA, TESE) durumlarında. Kadından alınan yumurta sayısının yetersiz, kalitesinin düşük, yumurta zarının kalın olduğu durumlarda, açıklanamayan kısırlık olgularında ve daha önce IVF yöntemiyle başarısızlığa uğrayan çiftlerde Mikroenjeksiyon tercih edilmektedir. Hasta dan toplanan yumurtalar, ayıklama işleminden sonra çevresinde ki hücrelerin (kumulus hücreleri) artıklarından arındırılarak, işlem için yumurtaların içinden olgun olanları seçilir. Döllenme süreci yumurtalar hastadan alındıktan 2-6 saat sonra yapılır.

Embriyologlar tarafından mikroskop altında mikromanipulator adı verilen özel bir cihaz sayesinde sperm yumurtanın içine bir iğne ile enjekte edilir. İnkübatör de (anne rahmine benzer bir ortam sağlayan özel dolapta) 16-18 saat bekletildikten sonra döllenme kontrolü yapılır.

Günümüz de ise tüp bebek tedavisi olarak IVF yerine ICSI yani mikroenjeksiyon tercih edilmektedir. Bunun sebebi ise mikroenjeksiyon işleminde döllenme oranının artmasıdır. Bir yumurtanın normal olarak döllenmesi için tek bir sperm hücresi yeterli olduğundan mikroenjeksiyon yöntemiyle sperm sayısı düşük olan erkeklerin bile çocuk sahibi olmalarına olanak sağlanabilmektedir.

OPU; Yumurtaların Toplanma İşlemi; Yumurta içeren ve folikül adı verilen içi sıvı dolu yapıların boşatılması işlemidir.

Yumurta geliştirme işleminin son aşaması olan Çatlatma iğnesi hastaya enjekte edildikten 36 saat sonra, uygulanacak olan işlem için iki saat önce hasta çağırılarak eşinden sperm örneği alınır ve işlem hakkında ön bilgilendirme yapılır. Yumurta toplama işlemi yapılacağı için hasta gece 24:00 den itibaren bir şey yiyip içmemesi gerekmektedir. Bu işlem ameliyathanede genel anestezi uygulanarak 15-20 dakika süren bir işlemdir.

Ameliyathaneye alınan hasta, jinekolojik masaya yatırılır ve transvajinal ultrasonografi probuna adapte edilmiş özel bir iğne sayesinde yumurtalıklara ulaşılır. Her bir folikül içine girilerek folikül sıvısı aspiratör yardımıyla tüplere boşaltılır. Boşaltılan foliküller embriyologlar tarafından incelenerek içerisinde yumurta olup olmadığı bildirilir. Eğer yumurta elde edilmemiş ise folikül boşluğu özel bir sıvı ile yıkanır ve varsa içinde kalmış olabilecek yumurtalar alınır. Bu şekilde tüm foliküller aspire edilinceye kadar işleme devam edilir. 10 mm üzerinde olan bütün yumurtalar toplandıktan sonra yumurta toplama işlemine son verilir.

Elde edilen yumurtalar gelen sıvı içinden ayrıştırılarak kültür sıvısı içeren başka bir kapta toplanıp sayısı tespit edilir ve döllenme işlemine kadar anne rahmine benzer bir ortam sağlayan özel dolaplarda saklanır. Toplanan yumurtalar, takip sırasında ultrason ile belirlenen sayıdan farklı olabilir. Bu aşamada önemli olan elimizde kaç tane yumurta olduğudur. İşlem sonrası hasta uyandırılarak odasına alınıp istirahat ettirilir.

İstirahatin ardından bütün kontroller normalse ve hasta kendini iyi hissediyorsa, sonrasında kullanması gereken ilaç tarifleri anlatılır, toplanan yumurtalar hakkında bilgi verilir ve hasta taburcu edilir. Bu işlem ardından oluşabilecek hafif ağrı ve birkaç gün boyunca devam edebilecek sızıntı veya damla şeklinde kanama olabilir.