Gecikmiş Dil ve Konuşma

Çocuğum neden konuşmuyor?

Bir çocuğun konuşması yaşına göre beklenenden geri veya yavaşsa gecikmiş konuşma sorunu olduğu söylenebilir. Normal gelişim açısından bakıldığında bir çocuğun 12-18 aylar arasında ilk sözcüklerini söylemesi, tek sözcüklerden oluşan dağarcığı yaklaşık 50 sözcüğe ulaştığında (24. ay civarı) cümle kurmaya başlaması beklenir. Bir çocuğun 3 yaşına gelmiş olmasına rağmen cümle kuramıyor olması durumunda bir dil ve konuşma bozuklukları uzmanı tarafından bir an önce değerlendirilmesi gerekir.

Gecikmiş dil ve konuşma sorunu olan çocuklar dil sistemini yaşıtlarına göre daha geç edindikleri için okul döneminde okuma-yazma ve öğrenme güçlükleri yaşayabilmektedirler. Bu noktada asıl belirleyici olan çocuğun ne tip bir dilsel güçlük nedeniyle yaşıtlarından daha geri bir konuşmaya sahip olduğudur. Dilin tüm alanlarında eşit derecede görülen hafif bir gerilik zaman içinde aşılabilir. Fakat dilin belirli alanlarına özgü ve yaşıtlarının 1 yıldan fazla gerisinden gelen gelişim yakından takip ve müdahale gerektirmektedir. Hangi dil sorunlarının terapist müdahalesine ihtiyaç duyduğu dil ve konuşma bozuklukları uzmanı tarafından değerlendirilmelidir.

Dil pek çok alt bileşenden oluşan karmaşık bir sistemdir. Gelişimsel dil bozuklukları dilin bu alt bileşenlerin bir ya da birkaçını etkilemiş olabilir. Etkilenen alt bileşenlerin neler olduğuna göre çocuktaki dil özellikleri de değişkenlik göstermektedir. Bazı çocuklar sadece dildeki ekleri kullanmakta sıkıntı yaşarken diğerlerinin hiç sözel çıktısı olmayabilir ya da sınırlı bir sözcük dağarcığı ile cümle kurmadan tek sözcük seviyesinde iletişim kuruyor olabilir.

Gelişimsel dil bozuklukları zekâ geriliği, yaygın gelişimsel bozukluklar (otizm, asperger, vb.), işitme kaybı gibi sebeplere dayanabilir. Bunlar veya bunlara benzer herhangi bir sebebe bağlanamayan gecikmiş konuşma vakaları ‘Özgül Dil Bozuklukları’ olarak adlandırılmaktadır.