Her Psikoz Şizofreni Değildir

“Doktor Hanım, Ben şizofreni miyim?” ve devamında gelen “aklımı kaçırıyorum, düşüncelerimi kontrol edemiyorum, gerçekle hayali ayırt edemiyorum” ifadeleri. Bu soruyu soran kişinin ne kadar endişeli olduğunu tahmin edebilirsiniz. Belki siz de hayatınızın bir döneminde bu soruları kendinize sormuş olabilirsiniz.

Bu durumda iki soru sormamız gerekir:

Aklımızı kaçırmaktan mı korkuyoruz yoksa kafamız karışık ve gerçekleri ayırt edemiyor muyuz?

Sadece aklımızı kaçırmaktan korkuyorsak büyük ihtimal kaygı bozukluğu yaşıyoruzdur ve kısa sürede ilaç tedavisi ve psikoterapi ile toparlayabiliriz. Peki gerçekten kafamız karışık ve gerçeği ayırt etmekte zorlanıyorsak? Olmamış şeyleri olmuş zannedip, tehlike altında olduğumuzu düşünüyorsak.. İnsanların aleyhimizde iş çevirdiğini, dünyayı kurtarmak gibi büyük görevler üstlendiğimizi düşünüyor, günlük yaşantımızı sürdüremiyorsak..

Psikoz; özetle düşünce ve algı bozukluğudur. Gerçeği ayırt edemeyip, algısal olarak beş duyumuzun reel dünyada olmayan şeyleri algılamasıdır. Psikoz; Depresyon, Bipolar Bozukluk, Alkol-Madde Bağımlılığı veya tıbbi hastalıklara (tiroid fonksiyon bozuklukları, nörolojik hastalıklar..vb) eşlik edebileceği gibi, altta yatan bir sebep bulunamadığı ve kronik olarak var olduğu durumlarda Şizofreni’den bahsedebiliriz.

Tedavide antipsikotik ilaç grubu kullanılır ve tedaviye yanıt oldukça iyidir. Psikoz; Depresyon ve Bipolar Bozukluk’ta daha çok ataklar halinde gelir. Bu durumda ilaç tedavisi çoğunlukla atak zamanlarında kullanılır. Tıbbi hastalıklarda ise mesela tiroid fonksiyon bozukluğunda; tiroid problemi düzeldiğinde psikoz da düzelme eğilimindedir. Bazen de alkol ve madde kullanımına bağlı psikoz durumunda, alkol ve madde kesildiğinde psikoz da zaman içinde sonlanır.

Özetle; her psikoz şizofreni değildir. Fakat kullanılan tedavi genellikle antipsikotik ilaçlardır ve şizofreni dahi olsa birçok hasta, tedavi ile normal yaşamını sürdürebilmektedir. Nasıl ki tedavi edilmeyen Diyabet (şeker) Hastalığı yıkıcıdır (zaman içinde yüksek kan şekeri organları tahrip eder), tedavi edilmeyen psikoz veya şizofreni de beyin fonksiyonları açısından, ayrıca sosyal ve toplumsal açıdan yıkıcı olabilir.