Panik Atak ve Panik Bozukluk

Panik atak, dakikalar için doruk noktsasına ulaşan o sırada bazı belirtiler hissedilen; yoğun bir şekilde korku veya içsel bir sıkıntının yaşadığı durumlardır.

Nedir peki bu belirtiler

• Kalp hızının artması veya kalbin küt küt atması

• Terleme

• Nefes alamama hissi

• Göğüste sıkışma veya göğüste ağrı

• Bulantı, karın ağrısı

• Baş dönmesi veya bayılacak gibi olma

• Uyuşmalar

• Ölüm korkusu

• Denetimi yitirme ve çıldırma korkusu

Şimdi hızla giden bir aracın üzerimize doğru geldiğini düşünelim. Yukarıdaki belirtilerden hangilerini yaşardık? Evet aslında bir çoğunu yaşamamız çok normal. İşte panik atak gerçekte tehdit olmayan bir durumun yanlış yorumlanması sonucu ortaya çıkmasıdır.

Bu belirtileri yaşadığımızı düşünelim. Bu belirtiler kişiyi öyle bir çıkmaza sürükler ki her an her ortamda bu belirtilerin yeniden ortaya çıkmasını bekler hale gelebiliriz. Bu beklentimizin boyutu arttıkça kendimizi hep bir panik atak içinde düşünmeye ve bu panik atağın bazı olası sonuçlar doğuracağını ön görmeye başlarız. Bunlardan sıkça rastlanan durum kalp krizi geçirmek, denetimi yitirmek, ölmek veya çıldırmaktır. Bu düşünceler o kadar yoğundur ki kişi panik atağın tetiklenebileceğini düşündüğü ortamlardan kaçınmaya başlar. Bunlar arasında da en sık görülen spor yapmaktan kaçınmak veya bilmediği tanımadığı aktivitelerden kaçınmak olarak görülebilir. Kişinin panik atak yaşayacağına dair beklentisinin, yoğun kaygısının olması ve yaşayacağı panik atak sonucunda kötü şeyler olacağından korkması durumuna panik bozukluk denir.

TEHLİKEYE KARŞI KAÇ VEYA SAVAŞ TEPKİSİ

Eski çağlardan günümüze kadar, insan hayatta kalabilmek için tehlke ile karşılaştığında iki temel tepki ile karşılık vermiştir. Bunlar kaçmak veya savaşmaktır. Peki, beynimiz olmayan bir tehlikeyi varmış gibi yorumlayabilir mi? Evet. Bazen durumları, olayları zihnimiz yanlış yorumlar ve tehlike varmış gibi algılamamıza sebep olur. Bu durum da bizim anksiyete düzeyimizin yükselmesine ve panik durumunun ortaya çıkmasına sebep olur. Panik bozuklukta aslında kişinin korktuğu durum, tehlike anından çok; tehlike durumunda yaşadığı belirtiler ve bu belirtilere yüklenen anlamlardır.

Belirtilen bu modele baktığımızda ilk sırada kişi bir durumla karşılaşır. Bu durumun asansörde olmak olduğunu düşünelim. Asansörde bulunan kişi oradan çıkamayacağı, oksijenin biteceği gibi birçok şey düşünebilir. Bu düşüncesi onda bir korkuya sebep olur. Korku ile birlikte nefes alışverişte hızlanma, terleme, kalbin hızla atması gibi bedensel duyumlar hissedilir. Bu bedensel kalp krizi geçiriyorum, boğulacağım veya öleceğim şeklinde yanlış yorumlama yapması üzerine döngü tekrarlanır. Dakikalar içerisinde bu panik hali doruk noktasına ulaşır.