Toksoplazma

Toksoplazma parazitin neden olduğu bir enfeksiyon hastalığıdır. En yaygın paraziter hastalıklardan birisidir. Dünya nüfusunun 1/3 ’ü bu parazitle enfektedir. Enfeksiyon özellikle sıcak ve rutubetli bölgelerde yüksek olup, ülkemizde toplumun %20-60 ‘ı bu parazitle enfektedir.

• Toksoplazma enfeksiyonu nasıl oluşur? Hastalık nasıl bulaşır?

Bulaşta kediler önemli rol oynar. Toksoplazma enfeksiyonunda kediler ara konakçıdır. Parazit kedilerin ince bağırsağında olgunlaşır ve dışkıları ile atılır. Kediler 3-30 gün sonra dışkıları ile parazitin kist formunu ortama salarlar. 24 – 48 saatlik bir süre sonunda kistler aktif hale gelirler .Kedilerin dışkıları ile temas eden bireyler enfekte oldukları gibi kedi dışkısı ile bulaşan toprak ve sularla parazit yayılmaktadır. Bu topraklarda yetiştirilen meyve ve sebzelerle , yine bu topraklardan otlanan hayvanlarla bulaş olmaktadır. Parazitleri yutan hayvanlarda toksoplazmalar yaşam boyu canlı kalırlar.

Toksoplazma da esas bulaşım yolu yiyeceklerdir.

• Çiğ ve az pişmiş etler

• Çiğ tüketilen deniz ürünleri (istiridye ,midye)

• Çiğ tüketilen sebze ve toprağa yakın üretilen meyveler önemlidir.

• Ayrıca toprakla temas sonrası hijyen kurallarına uyulmaması da bulaşım nedeni olabilir.

• Toksoplazma ile kontamine olmuş sular salgınlara yol açabilir.

• Diğer bir geçiş yolu gebelikte toksoplazma geçiren annenin enfeksiyonu bebeğine bulaştırmasıdır. Bu geçiş şekli konjenital ( doğumsal) toksoplazma olarak tanımlanmaktadır.

Toksoplazma enfeksiyonunun insandan insana bulaşımı nadirdir. Enfekte şahıslardan yapılan

• Kemik iliği transplantı

• Organ transplantı

• Kan transfüzyonu ile parazit bulaşabilmektedir.

Kuluçka süresi 4-21 gün arasında değişmektedir.

Doğumsal toksoplazma bulguları ciddi seyretmesine karşın edinsel toksaplazma bulguları özgül değildir.

Başlıca klinik bulgular

• Ateş

• Halsizlik

• Kas ağrısı

• Boğaz ağrısı

• Boyun lenf bezlerinde büyüme belirgindir.

Toksoplazma  enfeksiyonlarında  gözde tutulum olabilir.  En sık doğumsal enfeksiyon sonucu ve daha seyrek olarak  edinsel toksoplazma enfeksiyonunda ortaya çıkar. Retinal tutulum ,   görme bozukluğu ve kaybına kadar tablo gelişebilir. Çoğu kez başlangıç bulgularının belirgin olmayışı tanıda yanılgıya neden olur ve  tanıda gecikilen vakalarda göz kaybı ile sonuçlanabilir.

Hastalık genellikle selim seyreder. Bağışıklık sistemi zayıflamış hastalarda ise enfeksiyon reaktive olabilir ve ağır seyreder.

Toksoplazma tanısı için kan testleri istenir.

Toksoplazma tedavisi 

Hastanın klinik durumuna göre planlanır.

Hafif vakalarda tedavi gereksinimi  yoktur. Hasta takip edilir.

Bağışıklık sistemi zayıf hastalarla ciddi seyreden vakalarda antibiotik tedavisi önerilir.  Primethamine-sülfadiazin kombinasyonu etkilidir.

Kediler için geliştirilmiş toksoplazma aşısı yoktur. Toksoplazma ile enfekte olan kedide nadiren belirtiler görülür. Kedi enfekte olduktan sonra 1-3 hafta boyunca paraziti dışkısı ile atmaktadır.

Toksoplazma  yaygın bir enfeksiyon hastalığıdır.

Parazitin yayılmasında kediler ara konakçıdır.

Göz tutulumu olan ve bağışıklık sistemi bozulmuş hastalarda ağır seyreder.