Bilişsel Davranışçı Terapi & EMDR Terapisi

Bilişsel Davranışçı Terapi yöntemi kullandığım psikolojik destek yöntemlerinden biri. Kognitif modele dayanan bu yöntemde seanslar yapılandırılmış, şimdiye odaklanan, sınırlı süreli ve eğitsel bir terapiyi içerir. Bir bilgiyi işleme sürecinde kullandığımız temel kalıplara ya da kurallara şemalar denir:

• Basit şemalar, psikopatoloji üzerinde etkisi olmayan ya da çok az etkisi olan doğa kuralları, günlük aktivitelerin pratik çözümlenmesi ve çevrenin fiziksel yapısı gibi kurallardır. Ateş sıcaktır, gibi.

• Temel inançlar, benlik saygısı ile ilgili olarak bilginin yorumlanmasında genel ve kesin olan koşulsuz kurallardır. Yetersizim, gibi.

• Ara inançlar ve varsayımlar, benlik saygısını ve duyguları etkileyen – eğer, – o zaman gibi koşullu kurallardır. Onu mutlu edersem beni sever, gibi.

Bilişsel Davranışçı Terapide en çok ele alınan konular bilişsel hataları saptamak, temel ve ara inançları değiştirmek ve davranış değişimidir. Seanslar arasında bağlantı kurmak, terapide çalışılan konuyu genellemek adına ev ödevleri de verilen Bilişsel Davranışçı Terapi danışanın ve terapistin oldukça aktif oldukları bir terapi türüdür.

Hayatımız boyunca birçok anı kaydederiz belleğimize. Bunların bazıları unutmak istemeyeceğimiz kadar önemli, bazıları hatırlamak istemeyeceğimiz kadar can yakıcı, bazıları da ‘Hocam, bu günlük hayatımızda ne işe yarayacak ?’ diye sorguladığımız önemli mi ileride lazım olur mu bilemediğimiz bilgilerden oluşur.

Bessel A. Van Der Kolk, travmatik anıların diğer anılardan farklı, limbik sistemde ve parçalar halinde kaydedildiğini söylüyor. Travmada stres o kadar yüksek ki prefrontal korteks devreye giremiyor, amigdala tehlike algıladığı için devreye giriyor. Bu yüzden böyle anlarda mantıklı düşünemiyoruz. Olumsuz anılar bir anda oluşmuyor, bunun için belirli bir süre geçmesi gerekiyor. Beynin asıl görevi bu anıları nötr hale getirip rafa kaldırmak. İnsanların %99’u bunu yapabiliyor; onların terapiye ihtiyacı olmayabiliyor ama bazılarında yaşanan olumsuz olayların yarattığı ortak duygu ve düşünceler ile anıları ketliyor. İşte EMDR bu anılar ile çalışıyor. Çünkü o olumsuz anılar ‘ben değersizim’ gibi semptomlara dönüşüyor.

Yapılan araştırmalar, göz hareketlerinin anıların üzerinde anıları yeniden düzenleme, canlılık, duygusal uyarılma gibi etkileri olduğunu göstermektedir. Bu çift yönlü uyarım anının bilinçdışı işlenmesini sağlıyor, bu yüzden serbest çağrışıma dayandığını söyleyebiliriz. Travma beyne giden yolları tıkıyor, EMDR o yolu temizliyor, kanalı açıp kendi kendine yürümesini sağlıyor. Anlayacağınız bilindiğinin aksine anıları sihirli değneğimiz ile silmiyoruz; EMDR ile yaşanan kötü olaylardan olumlu dersler çıkarıp yaşandı ve geçti diyebilmenizi hedefliyoruz.