Fobi Nedir?

Fobiler kaygı bozuklukları altında yer almaktadırlar. Fobiler, bir nesne ya da durumla ilgili, tehlike ile orantılı olmayan onu yaşayan kişi tarafından anlamsız olarak tanınan engelleyici korkular içeren kaçınmalardır.

Fobi kelimesi düşmanlarını korkutan eski Yunan tanrısı ‘Phobos’a dayanmaktadır. Daha sonra her birini tanımlamak için fobi kelimesinin önüne o durum ve nesne ile ilgili eski yunanca kelimeler getirilmiştir. Klostrofobi, araknofobi, akrofobi gibi.

Fobi terimi genellikle kişinin öznel bir sıkıntı ya da kaygıya bağlı olarak sosyal ya da mesleki işlevlerde bozulmalar yaşadığını vurgular.

Özgül fobiler; özgül nesneler veya durumlara karşı nedensiz korku yaşanmasıdır. En çok rastlanan fobiler; hayvanlar, kan, yükseklik, uçakla seyahat etmek, kapalı kalmak ve gök gürültüsüdür.

Bu uyaranlardan birine maruz kalmanın yarattığı bir panik atak veya daha genelleştirilmiş bir kaygı formunda ortaya çıkabilir fakat bu kaygı her zaman için özgül bir şeye yönelir. (Ancak aynı zamanda korktukları şeylerle yüzleştiklerinde ne yapabilecekleriyle ilgili endişelenebilirler: bayılma, panik, kontrolü kaybetmek). Genel olarak, korku uyandıran uyarana ne kadar yaklaşılırsa (uzaklaşmak ne kadar zor olursa) o kadar kötü hissedilir.

Birden fazla özgül fobi bir arada görülebilir.

Korku uyandıran aktivite veya nesnelerle karşılaşmak üzere olan bir kişi kendini anında gergin ya da panik içinde hissedecektir. Bu duruma da beklenen kaygı denir. Hissedilen sıkıntı derecesi oldukça ciddidir. Fobik durumlardan kaçınma davranışlarının temelinde ‘beklenen kaygı’ varolabilir.

Özgül fobi en çok karşılaşılan kaygı bozukluklarından bir tanesidir. Özgül fobilerin görülmeye başlanma yaşı genellikle çocukluk dönemi veya ergenliktir. Özellikle hayvan fobileri daha erken yaşta başlama eğilimindedir. Bazıları bir hayvan tarafından ısırılmak gibi travmatik bir olaydan sonra başlayabilir.

Fobiler, çoğunlukla görmezden gelinebilir ancak sosyal hayatı, iş hayatını olumsuz etkilemeye başlamadan profesyonel bir yardım ile çözülmesi gerekir.