Aşkın Formülü Yok Film Analizi

Hayatı matematiksel kurallara göre yaşayan Aspergerli Simon ve kalbi her zaman mantığını alt eden Sam.Gerçek kardeşliğin ne olduğunu nasıl olduğunu ve her şeye rağmen nasıl sürdürüldüğünü kalbi ısıtan yorumuyla anlatan bir film.

Dışarda çok ses var , içindeyse uzay. Simon’ı bir tümce bu kadar iyi anlatabilirdi. Hem uzaya olan amansız merakı hem de Asperger yüzünden için de yaşadığı dipsiz boşluk için uzay teşbihini yerinde kullanmış oluruz. Asperger Sendromlu kişilerde ilgilenme düzeyi ya da üzerinde odaklanma açısından olağandışı, bir ya da birden fazla basmakalıp ve sınırlı ilgi örüntüsü çerçevesinde kapanıp kalma reaksiyonu gözlemlenir. Simon’ın soba görünümlü uzay mekiğini her şeyden soyutlanabileceği bir sığınak olarak görmesini de bu şekilde açıklayabiliriz. Simon hastalığı yüzünden sosyal iletişimde fazlaca sıkıntı çekiyordur gerek ebeveynleri gerekse diğer insanların asla onu anlamadığını anlayamayacağını düşünmektedir ; bir kişi hariç . Abisi Sam. Kardeşi , arkadaşı , kaptan pilotu ve her zaman güvenli bir kıyı olan Sam. Uzaya çıktığında onu geri döndürmeyi beceren şimdiye kadar ki tek insan. Film ; Sam’in , Simon’ı sobasıyla beraber , sevgilisiyle yeni taşındığı eve götürmesiyle başlıyor. Sam ‘in ne kadar fedakâr ve duygusal bir kişilik örgütlenmesine sahip olduğunu buradan analiz edebiliyoruz ki Simon’ın özgül, işlevsel olmayan, alışılageldiği üzere yapılan gündelik işlere ya da törensel davranış biçimlerine hiç esneklik gözetmeksizin sıkı sıkıya uymasına ve buna kendisinin de bu duruma uyum sağlaması en açık örneklerinden biridir. Özellikle son derece aşık olduğu , son derece ihtiyaç duyduğu sevgilisinden kardeşini bırakmaya gönlü razı olmadığı için ayrılıp muazzam bir aşk acısı çekmesi , karşılıksız olan kardeşlik bağının kuvvetli bir başka örneğini oluşturmaktadır. Simon’nun oluşturduğu kurallara uyum sağlamak , basmakalıp ve yineleyici motor manyerizmleri olan (eve geldiğinde sürekliği ışığı açıp kapaması vb) bir Aspergerliye göre hayatını düzenlemek Sam’in kız arkadaşının kaldırabileceği bir yük olamadığı için ayrılırlar ve asıl film o dakikadan sonra başlar. Simon kardeşinin ne kadar üzüldüğünü görmekte ve alışık olduğu düzen bozulduğu içinde –ki bu bir Asperger sahibi için çok önemli bir nokta- Sam’e hem yeni bir kız arkadaş , hem de bulaşıkları yıkama görevini de üstlenecek birini bulmalıdır. Sam’in sevdiği filmlere, hayvanlara ve seksüel özelliklere sahip bir kız arkadaş arama çalışması bir anketörün çalışmasını andırmaktadır adeta. Özellikle de sonrada bütün resimlere ve özelliklere göre puan vererek sıralandırması , hummalı bir araştırmanın raporlanarak değerlendirmeye sunulacak kadar özenlidir. Lakin duygusal abimizin bu durum hiçte umurunda değildir. Simon’ın ısrarcı tavrından kurtulmak için -zıt kutuplar birbirini çeker- böyle olmaz açıklamasını mecazi bir şekilde yapar. Ama bir Aspergerli her şeyi gerçek anlamıyla kavradığından olaylar iyice sarpa sarar. Ve bu durum Simon için en iyisi olur , çünkü farkında olmadan hayatında ilk kez aşık olma fırsatını yakalar. Her sabah 8.55 te karşılaştığı , çoğu kez çarpışarak temas kurduğu- bu Simon için dayanılmaz bir durum- Jennifer. Sosyal içe çekilme, yaşıt ilişkilerinde azlık, duyguları anlamada güçlük, bilgiçlik taslayan konuşma şekli, zihinsel takıntıların varlığı, katı rutinler ve nesnelerin yineleyici kullanımına Sam’den sonra ilk kez başka biri anlayışla ve normal karşılar. Özellikle Jennifer zorla Sam ile tanıştırmaya çalıştığı o gün Jennifer sayesinde zaman , yemek ve dokunulma takıntılarının çoğunu yadsınabileceğini deneyimlemiş oldu. Akabinde ki gece bu deneyim dolu gün Sam ile ciddi bir tartışmaya girmesine , Sam’in içinde olduğu depresyonun daha da derinleşip evi terk etmesine neden olsa da Simon’ın hayatı için devrim niteliğindedir. Kendini affettirip kardeşine tekrar sahip olmak isteyen Aspergerli karakterimiz Jennifer ve Sam için muazzam bir sürpriz hazırlamaya başlıyor ki bunu yapmak için en değerli eşyasını satıp 90 tane nefret ettiği romantik film kaseti satın alıp , mükemmel bir yemek ve ambiyans içerikli ortam hazırlıyor. Maalesef işler istediği gibi olmuyor ve işlerinin istediği gibi olmamasına alışık olmayan Simon büyük bir atak geçiriyor.

Saatlerce kendine uzay boşluğuna salan Simon’ı bu sefer geri getiren Jennifer’ın ‘ seni seviyorum’ cümlesi oluyor. Bu daha önce formülize edilmemiş bir duygu durum olduğunda Simon ilk kez uzay mekiğinin kapağı açılmasına rağmen tepkisiz kalıyor. Ta ki gerçek aşkı Jennifer’ın gözlerinde görüp parmağında hissedene kadar. Sonrası ufak bir tebessüm . Ve bir Aspergerlinin tüm formülleri yıkarak aşık olması.