Astım

Astım nasıl bir hastalıktır?

Astım, çocukluk çağının en sık kronik hastalığıdır. Astımda bronş adı verilen akciğer

havayollarında kronik bir iltihabi reaksiyon mevcuttur. Ülkemizde astım sıklığı erişkinlerde %2-

11, çocuklarda ise %8-18 oranındadır.

Astım gelişiminde genetik ve çevresel faktörler birlikte rol oynar. Astım şikayetleri çeşitli

tetikleyici (sigara dumanı, hava kirliliği, soğuk hava, egzersiz, üst solunum yolu enfeksiyonları) ve

duyarlı olunan alerjenlere (örneğin, ev tozu akarları, hayvan tüyleri, polenler, küf mantarları,

hamam böceği, besinler) maruziyet ile kötüleşebilir. Bu durum, öksürük, nefes darlığı ve hışıltı

gibi şikayetler ile kendini gösterir. Ailesinde alerji olan kişiler astım gelişimine daha yatkındır.

Çocukluk çağı astımında alerji erişkinlere oranla daha fazla görülür.

Astım belirtileri nelerdir?

Ataklar halinde tekrarlayan öksürük, hırıltı ve hışıltı, nefes darlığı yakınmları astımı düşündürür.

Gece uykudan kaldıran öksürük astım için tipiktir. Ataklar arasında hastanın şikayeti olmaz ve

muayenesi normaldir. Hırıltı ve hışıltı olmakzısın sadece öksürük ile seyreden astım tipleri de

mevcuttur.

Astım tanısı nasıl konulur?

Astım tanısı için iyi bir hikaye çoğu zaman yeterlidir. Ancak solunum fonksiyon testlerinden de

faydalanılması gerekebilir. Solunum fonkisyon testleri spirometri cihazları ile yapılır ve hastanın

havayollarındaki daralma ve nefes açıcı ilaçlar ile olan değişim ölçülür. Astımın alerjenlerle

tetiklenip tetiklenmediği deri testleri ile araştırılır. Astımda solunum yolu ile ev akarları, küf

mantarları hayvan tüy/epitelleri, hamamböceği ve dış ortam alerjenlerinden çayır, çimen, ağaç ve

yabani ot polenleri araştırılmalıdır. Bebeklerde ve erken çocukluk döneminde besin alerjenleri de

astım tetikleyicisi olarak araştırılmalıdır.

Astımın tedavisi var mı?

Evet. Astımda kontrol edici ilaçlar ile ataksız, öksürük ve nefes darlığı yakınmaları olmadan bir

hayat mümkündür ve ilaçların dozları bu amaç doğrultusunda düzenlenir.

Alerji saptanmış ise alerjen spesifik immunoterapi tedavisi (alerji aşısı) ile ilgili alerjene

duyarsızlaştırma tedavisi uygulanır. Tedavi en az 3 yıl sürmelidir. Alerjene duyarsızlaştırma

tedavisi ile ilgili hastalığın (alerjik rinit,astım) belirtileri de düzelir. Çocuklarda alerji aşısı mutlaka

çocuk alerji uzmanı tarafından yapılmalıdır.

Astım geçer mi?

Astım belirti ve bulguları yaş ile azalma gösterir ve bazı hastalarda tamamen kaybolabilir.

Hastanın alerjisinin olup olmadığı, sigara dumanına maruz kalıp kalmadığı hastalık seyrinin

önemli belirleyicilerindendir.

Sağlıklı günler dileklerimle,

Doç.Dr.Zeynep Arıkan Ayyıldız

Çocuk Alerji ve İmmunoloji Uzmanı

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı