Çocuklarda Alt Islatma

Çocuklarda alt ıslatma davranışı ailelerin ve çocuğun günlük hayatını ve yaşam kalitesini önemli derecede etkileyen bir problemdir. Alt ıslatmanın fizyolojik sebepleri olabileceği gibi psikolojik bir çok sorundan da kaynaklanıyor olabilir. Çocuk yaşta görülen ruhsal hastalıklar arasında en sık karşılaşılan sorunlardan biridir.

Çocuklar mesane kaslarının kontrolünü 2-3 yaşlarına geldiklerinde kazanırlar ve tuvalet eğitimi sürecinde alt ıslatma normal sayılabilir lakin eğer çocuk 5 yaşına gelmişse ve ürogenital sisteme ait bir organik bir bozukluk yoksa yani idrar kaçırma hekim tarafından fiziksel bir sebeple açıklanamıyorsa psikolojik bir sebepten kaynaklanıyor olması muhtemeldir. Çocuğun iç dünyasında yaşadığı çatışmalar ve gerilimler tuvalet kontrolü oluşan bir çocukta alt ıslatmaya neden olabilir.

Enürezisin psikolojik nedenleri ;

• Anne-baba’nın boşanması

• Kardeş doğumu

• Kayıp ve yas

• Aile içinde huzursuzluk 

• İhmal ve istismar 

• Okulda karşılaştığı zorluklar 

• Psikososyal gelişimine uygun olmayan tuvalet eğitimi ve bu süreçte bakımverenin tutumu

• Akran zorbalığı 

• Depresyon

• Anksiyete

Çocuklarda alt ıslatma tedavisinde öncelikle ebeveynlerin iş birliği çok önemlidir. Ebeveynlerin en çok yaptıkları hatalardan biri gece uykudan önce çocuğun altına bez bağlamaları veya çocuğun hissedeceği şekilde su geçirmez bir materyal sermeleri. Bu noktada çocuk gece altımı ıslatacağım ve anneme/babama yük oluyorum düşüncelerini içselleştiriyor ve kaygı düzeyini artırmakla beraber alt ıslatma tedavisinde geriye dönmemize neden oluyor. Ebeveynlerin tedavi sürecinde ; çocuğun uykudan önce sıvı alımını kontrol altına almaları, çocukla sakin ve net iletişim kurmaları, alt ıslatma davranışıyla karşılaştıklarında tepkilerini kontrol etmeleri ve sabırlı olmaları, alt ıslatma davranışıyla karşılaştıklarında yatak temziliği ve kişisel temizlik sürecini çocukla birlikte yapıcı bir tutum içerisinde yapmaları, tedavi sürecinde ceza uygulamamaları, bu süreçte çocuğun kaygı seviyesini indirgemek için terapistin önerdiği etkinlikleri aile bütünlüğü içerisinde uygulamaları oldukça önemlidir.

Gece uyku sırasında veya gündüz herhangi bir etkinlik sırasında meydana gelebilir. İdrarın tamamını veya bir kısmını ( damlama şeklinde ) kaçırma şeklinde olabilir. Bu durum çocuğa idrar kontrolünün öğretildiği, tuvalet eğitimi döneminde normal sayılabilir. Ancak uluslararası sınıflamalara göre zihinsel gelişimi normal olan çocuklarda belli bir yaştan sonra olması normal değildir. Bazı çocuklarda doğumdan itibaren idrar kontrolü hiç sağlanamazken (primer – birincil); bazı çocuklarda kazanılan idrar kontrolü herhangi bir hastalık (idrar yolu enfeksiyonu, diabetes mellitus, epilepsi gibi) veya psikososyal bir etkenden (boşanma, kardeş doğumu, anne-baba kaybı gibi) sonra yeniden kaybolabilir (sekonder – ikincil). 

5 yaşındaki çocukların yaklaşık % 20’si yatağını ıslatmaktadır. Gece idrar kaçırma gündüze göre 3 kat daha sıktır. Genellikle başka ruhsal hastalıklarla (dikkat sorunları, saldırgan davranışlar, düşük sosyal yeterlilik, düşük okul performansı, anksiyete ve depresyon gibi) bir arada görülmektedir.