ÇOCUKLARDA İNEK SÜTÜ ALLERJİSİ

İnek sütü allerjisi, inek sütü proteinlerinden bir veya birkaçına karşı gelişen immunolojik bir reaksıyondur. Bebeklerde ve küçük çocuklarda görülen en sık gıda allerjisidir. Genellikle 3 yaşının altındaki çocuklarda görülmektedir ve yaşla birlikte sıklığı azalıp, 3 yasından sonra %80 oranında gerilemektedir. İnek sütünde 20 allerjen protein bulunmakta olup en allerjen ve sorumlu olanı b-laktoglobulındir.

Yalnızca anne sütü alan bebeklerde süt proteini anne sütü aracılığıyla bebege geçmektedir. Bu nedenle tedavideki altın standart dietten inek sütünün çıkarılmasıdır. Klinik bulgular çok değişkendir. Genellikle birden fazla sisteme ait bulgular gözlenmektedir. En sık cit bulguları %50-60 (döküntü , kızarıklık , kaşıntı,kulak arkası kabuklanma, inatcı pişik ve konak oluşumu , atopik dermatit alevlenmesi),Sindirim sistemi bulguları%50-60 ( kusma ,kolik benzeri aglama nöbetleri , kabızlık, ishal, dışkıda yeşil mukuslu görünüm , noktasal kanamalar), Solunum sistemi ile ilgili %20-30( nefes darlığı , hışıltılı solunum , bronkospazm, rinokonjuktivit) oranında gözlenir. Bütün bulguların aynı anda görülmesi beklenmıyebilir.

Ailede allerji öyküsü, astım bronşiale bulunması ciddi bir risk faktörüdür. Tanıda . detaylı öykü alınması , ve dikkatli yapılan fizik muayene ile çoğu zaman tanıdan şüphelenilir.

Tanıda 1: laboratuvar testleri 2: diyetten çıkarma(eliminasyon) 3: yükleme testleri(challenge) yapılmaktadır .

Laboratuvar testlerinden allerji testleri( inek sütü sp.IGE, IGE, CİLT PRİCK TESTİ VE YAMA testi) bakılmaktadır . Testler inek sütüne hassasiyeti gösterir. Testlerin negatif çıkması allerjiyi ekarte ettirmez.

İnek sütünün kesilmesi durumunda eliminasyon ile kusma ve ekzema bulguları 3-5 gün içinde, rektal kanama ve dışkılama bulguları 1-2 hafta içinde , kronik ishal ve büyüme gelişme geriliği bulguları 2-4 hafta içinde düzelmeye baslar.

Besin yüklemesi testi ise bebeğin şikayetlerinin ve bulgularının geçmesinden sonra , allerjıye neden olan besinin agız yoluyla ve çok küçük miktarlarda verilmesiyle yapılır.Yükleme testi doktorun gözetiminde bir klinik veya hastane ortamında yapılmalıdır.

İnek sütü allerjisi olan bir bebekde tedavide anne sütü alıyorsa anne sütüne devam , annenin dietinden süt ve süt ürünlerinin çıkarılması gerekmektedir. Çoklu gıda allerjisi olabıleceği de düşünülerek yumurta , fıstık fındık ceviz de kısıtlanmalıdır. Bebeğin kullandığı ilaçlar kontrol edilmeli, lüzüm halinde probıotıkler ve antiallerjık ilaçlar baslanmalıdır. Anneye günlü kalsiyum desteği 1000mg/gün verilmesi uygun olucaktır. Ağır klinik bulgular var ise ( enterokolit, anemi, hipoalbünemi) durumunda 2 hafta süre ile aminoasit bazlı mama( neocate veya pregomim AS) verilmesi daha sonra anne sütü+anneye diet önerisi yapılması gerekir. Anne sütü almıyorsa hidrolize veya aminoasit bazlı formula mamalar kullanmak gerekir.

Tolerans gelişimi aralıklı olarak bakılmalıdır. Non ıge aracılı hafif klinik bulguları var ise 3ay ara ile tekrardan denemeler yapılmalıdır .

Sonuç olarak inek sütü allerjisi tanısı süt çocukluğu döneminde doğru ve özenle konmalı , bebegin ve ailenin yaşam kalitesi mümkün olan en kısa sürede düzeltilmelidir.