Çocuklarda Tuvalet Eğitimi

Çocuğunuz iki yaşına geldiğinde gerek çevrenin söylemesiyle, gerek kendi kararınızla gerekse çocuğunuzun isteğiyle artık farklı bir göreviniz başlar; şu ana kadar altını bezlediğiniz çocuğunuza tuvalet eğitimi vermek. Bu eğitim bazı ailelerde sorunsuz geçerken, bazılarında kâbus dolu bir dönem olmaktadır. Kültürel olarak da tuvalet eğitiminin yaşı yer yer farklılık göstermektedir. Hazır bezlerin daha sık kullanıldığı batı toplumlarında tuvalet eğitimi 3 yaşlarına kadar sakarken, geleneksel alt bağlama yöntemlerinin kullanıldığı toplumlarda 1,5 yaşlara kadar inmektedir. Peki, çocuğunuza doğru zamanda tuvalet eğitimi vermek için ne zamana kadar beklemelisiniz? Biz doktorlarında önerisi ortalama 2 yaş civarıdır. Ama yaştan da önemlisi çocuğun bazı becerileri kazanmış olmasıdır. Bu beceriler; öncelikle çocuk fiziksel olarak idrar ve dışkısını tutacak kadar gelişmelidir. Yani kas gelişimi tamamlanmadan başlanan eğitim başarısız olur. İkinci olarak idrar ve dışkı tutma ile ilgili sinir sistemi gelişimi tamamlanmalıdır ki bu da ortalama 18.-20. aylarda olur. Çocuk bu eğitim sırasında kullanılan çiş, kaka, tuvalet, kirli, lazımlık, ıslak gibi kelimelerin anlamını bilmelidir. Kendi sıkıntısını birkaç kelimeyle bile olsa anlatabilecek dil becerisine sahip olmalıdır. Sizin ak dediğinize kara dediği inat döneminde olmamalıdır. Özellikle bu dönemde başlanan eğitim aileleri de çocuğu da zor durumda bırakmaktadır. Çünkü inatlaşan çocuk, tuvaletini yapması gereken yerde yapmayacak, yapmaması gereken yerde -mesela odanın ortasında- yapacaktır. Kirli kalmaktan rahatsız olmaya başlamalı, altına yaptığında değişmesi için size uyarılarda bulunmalıdır. Anne ve babasını memnun ettiğinde mutlu oluyor, bağımsız olmak ve rahat etmek gibi olguların bilincinde olmalıdır.

Başlangıçta neler yapılmalıdır? Tuvalet eğitimine başlamadan önce bezini kirlettiğini fark ettiğinizde fazla beklemeden değiştirin. Çocuğunuza bezi kirlendiğinde haber vermesini öğretin. Eğitime başlarken önce bir “lazımlık” alın. Onun en çok zaman geçirdiği odaya koyun, isterse yer değiştirme özgürlüğünü ona verin. İlk önce elbiseleriyle lazımlığa oturmasını teşvik edin. Oturduğunda kıyafetliyken tuvaletini yaparsa onu kutlayın ve sonrasında bezini lazımlığa atın. Lazımlığa oturmayı hiç istemiyor, ilgi duymuyorsa bir süre daha beklemeniz gerekmekte. Giysili olarak oturmaya alıştıktan sonra bezini çıkartıp oturmayı teklif edin ve bir süre de bu şekilde ilerleyin. Sonrasında evde bezsiz gezmesine izin verin. Tabi ufak tefek kazalara hazırlıklı olun! Aşırı tepki vermeyin! Zamanla bu duruma da alışacaktır. Gündüz en az 4-5 saat kuru kalmaya başladıktan sonra akşam altını bezlemeyi yavaş yavaş bırakabilirsiniz. Çocuklar genellikle en az 3 yaşından sonra akşam bezsiz kuru kalabilirler. Bu yaştan önce onları zorlamak haksızlık olacaktır. Gece bezini çıkaracaksanız uyumadan önce 2 saat sıvı tüketmesin. Uyumadan önce tuvalete götürün. Lazımlığı odanın yakınlarında bir yere koyun, gece uyandığında ulaşımı kolay olması için. Gerekirse geceleri sizi yardıma çağırabileceğini belirtin. Ve son olarak sabah kuru kalktığında onu ödüllendirin.

Haftaya görüşmek üzere, sağlıcakla kalın…