Dişler Nasıl Hareket Eder?

Selamlar, bu haftaki yazımda, çok fazla detaya girip kafaları karıştırmadan, diş hareketinin doğasından bahsetmeye çalışacağım.

Ortodontistler için artık çok normal karşılanan büyük miktardaki, diş hareketleri, özellikle de konuyla fazla ilgilenmemiş kişilerde büyük bir hayret uyandırabilmektedir. Tedavilerin başında öngördüğümüz tedavi planı bazen hastalara inanılması zor hareketler olarak gelmektedir.

Öncelikle temel bilgi olarak, dişler, çene kemiği içerisinde, köklerine uygun bir kemik boşluğunda durmaktadırlar. Yani bizim göremediğimiz diş etinin arka tarafında, dişlerin etrafını tamamıyla bir kemik sarmaktadır. Bu kemik ve diş arasında mikron düzeyinde bir boşluk bulunur ve bu aralıkta, diş ve kemiği çok fazla sayıda lif bir arada tutmaktadır. Basit anlatımla, diş ve kemik arasında çok sayıda iplik şeklinde dokunun uzandığını düşünebilirsiniz.

Diş hareketindeki temel etken bu liflerin esneyebilme kabiliyetidir. Bunu kabaca bir amortisör sistemine benzetebiliriz. Dişler hayat boyu kuvvetlere maruz kalmaktadır ve bu kuvvetleri karşılayabilmek için hareket edebilme kabiliyeti geliştirmişlerdir. Eğer böyle bir mekanizma oluşmasaydı, dişler gelen kuvvetler karşısında aşınmak ya da kırılmak zorunda kalacaklardır.

Ortodontik diş hareketi de, dişlerin doğasında olan bu özelliği kullanarak uygulanmaktadır. Ortodontide verilen kuvvetler optimal düzeyde olmalı, yani kemik ve diş arasındaki dokulardaki kılcal kan akışını engellemeden dişlere hareket verilmelidir. Kontrolsüz kuvvetler vermek, dişlere ya da kemiğe zarar vereceği için hem tedavi sürecini hem de bu dokuların sağlığını olumsuz olarak etkileyecektir.

Kuvvetler uygulandıktan sonra ilk 2-3 gün dişlerin hareketi aktif olarak devam eder, sonraki süreç ise yeni kemiğin oluşumunu beklemek için uzun tutulmaktadır. Hastalarımızın bazen biraz da sabırsızlıkla istediği çok sık randevularla tedaviyi hızlandırma isteği maalesef bu yapısal durumlardan ötürü mümkün olamamaktadır. Dişe arka arkaya kuvvet uygulamak hareket oluşturmayıp dokulara zarar verecektir.