Kekemelik

Kekemelik nedir?

Konuşmanın bozulması, daha doğrusu konuşma ritminin bozulmasını kekemelik olarak adlandırıyoruz. Ancak kekemeliği özellikle 3 yaşından sonra tanımlamak mümkün oluyor; çocuk gelişimine paralel olarak 3 yaşından önce meydana gelen konuşma takılmalarını kekemelik olarak adlandırmıyoruz. 3 yaş sonrasında yaşanan konuşma ritim bozukluklarında ailelerin uzmanlardan tedavi almalarını öneriyoruz.

Kekemeliğin oluşma nedenleri nelerdir?

Farklı nedenleri olmakla birlikte psikolojik, fizyolojik ve çevresel olarak sınıflandırmak doğru olacaktır.
Psikolojik nedenler, yaşanan aşırı heyecan ya da korku durumları kekemeliği başlatabiliyor. Bazen de kekemeliğin nedeni, kelime hazinesindeki eksikliklere bağlı oluyor. 0-2 yaş gurubundaki kelime hazinesi, 2 yaşından sonra yetmemeye başlıyor ve çocuklar kelimeleri seçerken kekelemeye başlıyor. Bu nedenle ailelere, çocukların kelime hazinesini arttırmaları için farklı yöntemler öneriyoruz.
Tabii bir de kekemeliğin fizyolojik sebeplerden dolayı olduğu durumlar oluyor. Yani konuşma organlarının görevini yeterince yerine getirmemesinden kaynaklı kekemelik olabiliyor.
Ancak belirtmek gerekir ki ailelerin çocuğu yetiştirirken sergiledikleri tutumları da kekemelik üzerinde önemli bir role sahip. Aşırı koruyucu ya da baskıcı ailelerde çocuklar panik ve telaşa kapılıyor ve kekemelik görülebiliyor.

Kekemelik genetik midir?

Kekemelik genetik değildir; elimizde böyle bir veri yok. Ama şunu söyleyebiliriz; eğer baba kekeme ise erkek çocuk babayı model aldığı için kekeme olabiliyor. Ya da kız çocuk anneyi model olarak aldığı için kekeme olabiliyor. Bu direk genetik bir geçiş değildir; çocuklar ebeveynleri örnek aldığı içindir.

Kekemelik teşhisi nasıl konur?

3 yaşından önce konması mümkün değildir, 3 yaşından sonra konur. Bu teşhisi de ancak bir konuşma terapisti ya da psikiyatri uzmanı koyabilir. Bu uzmanlar konuşmadaki takılmanın yoğunluğuna göre teşhis koyabilir. Ancak teşhis koyarken konuşma sırasında takılmaya ek olarak süreklilik durumuna bakılması gerekir. Çünkü geçici kekemelik diye adlandırdığımız kekemelikler, bir süre sonra kendiliğinden geçer, herhangi bir tedaviye ihtiyaç duyulmayabilir. Ancak uzun süreli kekemeliklerin tedavi yöntemleri farklı olur.

Kekemelik ne kadar yaygın?

Çocuklarda %5 ve %10 arası görülür. Daha çok erkek çocuklarda daha yaygın olarak görülür, kız çocuklarında biraz daha az rastlanır.

Kekemelik her yaş grubunda görülür mü?

Kekemelik her ne kadar tüm yaş gruplarında rastlanan bir rahatsızlık olsa da genelde 3 yaşından sonra, çoğunlukla 3-7 yaş arasında ortaya çıkar.
3 yaşından öncesindeki konuşma aksaklıklarını belirttiğimiz üzere kekemelik olarak adlandırmıyoruz. Çocukluk sonrası dönemde ve yetişkinlerde görünen kekemeliğin de genelde başlangıç zamanları 3-5 yaş aralığında oluyor, yani yetişkin bir kişide kekemelik hiç yokken ortaya çıkmıyor.
Genelde 3-7 yaş aralığındaki çocuklarda kekemeliğe rastlıyoruz. Çünkü bu dönemlerde çocuklar kendilerinin farkına varıyorlar, dış dünya ile ilişkileri, iletişimleri ve iletişim gereksinimleri artıyor ve bu dönemde kelime haznesi gelişmediyse eğer o zaman kekemelik bu yaşlarda daha da fazla gözüküyor.

Kekemelik tedavi yöntemleri nelerdir, hangi aşamalardan oluşur?

Öncelikle kekemelik görülen kişiyi tanıyoruz, psikolojik yapısını analiz ediyoruz. Psikolojisinde aksayan bir yön varsa bunun giderilmesine yönelik tedavi yapıyoruz. Daha sonra nefes egzersizleri, gevşeme egzersizleri, ritmik okuma egzersizleri gibi tedavi yöntemleri uygulanıyor. Aşama aşama yöntemler uygulanıyor. İlk başta psikolojik destek aşaması geçiliyor sonra da konuşmanın geliştirilmesine yönelik egzersizler uygulanıyor. Çocuğun psikolojik durumuna göre rahatlamaya yönelik egzersizler de uygulanıyor.