Cinsel Sağlık

Dünya Sağlık Örgütü (2006) tarafından, cinsel sağlık: “cinselliğe ilişkin fiziksel,

duygusal, zihinsel ve sosyal refah halidir; sadece işlev bozukluğu, hastalık yokluğu veya

sakatlık değil. Cinsel sağlık, cinsellik ve cinsel ilişkilere olumlu ve saygılı bir

yaklaşımın yanı sıra zorlama, ayrımcılık ve şiddetten uzak, zevkli ve güvenli cinsel

deneyimlere sahip olma olasılığını gerektirir. Cinsel sağlığa ulaşılması ve sürdürülmesi

için tüm kişilerin cinsel haklarına saygı gösterilmeli, korunmalı ve yerine

getirilmelidir” şeklinde tanımlanmıştır. Dünya Sağlık Örgütü tarafından kadın

cinselliğinin yalnızca kadın sağlığının önemli bir bileşeni olduğu değil, aynı zamanda

temel bir insan hakkı olduğu bildirilmiştir.

Cinsellik, türler arasında bulunan köklü bir fizyolojik durumdur. Hayvanlarda

cinsellik, sinir, endokrin ve genetik faktörler arasındaki etkileşime dayanması nedeniyle

farklı perspektiflerden yaklaşılabilecek karmaşık konudur. İnsanlar ise ek olarak cinsel

davranış, dinamik davranışsal adaptasyon gerektiren kültürel ortamlardan etkilenir. Bu

nedenle, hem özellikleri hem de insanlara özgü daha karmaşık işlevleri güvence altına

almak için bir çoklu sistem etkileşimi gereklidir. Cinsel davranışta etkili olan sinirsel

yapılar, sinir sisteminin hem merkezi hem de periferik bölümleri boyunca bulunur.

İnsan cinselliği, psikolojik, biyolojik, ilişkisel ve sosyo-kültürel belirleyicilerin

entegrasyonuna bağlı olarak çok faktörlü bir eylemdir. Kadınlarda cinsel tepki,

nöroemosyonel yanıtların ayrıntılı etkileşimi, ilişkisel yakınlık arayışı ve hormonal

seviyelerde dramatik dalgalanmalar nedeniyle daha karmaşık bir özelliğe sahiptir.

Cinsellik kişisel refah üzerinde yüksek etkiye sahiptir. Cinsel yaşam kalitesi,

tatmin edici bir cinsellikle sonuçlanan tüm yönleri içerir. Bu, cinsel yaşam kalitesinin,

yalnızca cinsel işlevsellikte bozulmaya yol açabilecek bir hastalık veya rahatsızlıktan

daha fazlası olduğu anlamına gelir. Aşık olmak, cinsel ve romantik bir ilişki kurmak ve

kişinin cinsellik konusunda emin hissetme becerisini de içerir. Cinsel sorunlar,

bozulmuş cinsel yaşam kalitesinin bir göstergesi olabilir. Ayrıca, genel fiziksel

işlevsellik, ortaklık ve öz-değerin cinsel yaşam kalitesini etkilediği belirlenmiştir. Ek

olarak, kendi vücuduna yönelik tutum, özellikle cinsel organlar ve vücut imgesi,

cinsellik üzerinde bir etkiye sahiptir.

Cinsel işlevin kalitatif veya kantitatif yönden düşük olması, yaşam kalitesi

üzerinde olumsuz bir etkiye sahip olabilmektedir ve bu genelde yaşam stresörleri, düşük

memnuniyet, mutluluk eksikliği, ekonomik faktörlerle ilişkilendirilmektedir.