Çocuklarrda Dil Gelişimi

Bazı çocukla, bazı çocuklara göre daha çabuk konuşmaya başlar. Bu durum çoğu aileyi farklı düşünmeye sevk edebilir. Genellikle çocukların hiyerarşik olarak gelişimsel seviyelerine uygun, dil ve konuşma becerisi kazanmış olması beklenir. Çocukta dil gelişiminin sağlıklı tamamlanması için beklenen bazı zaman dilimleri vardır. Mesela bebeklerin 3. aylarından itibaren “agu”laması, 6. Aydan itibaren “babıl”daması, bu sürecin normal bir şekilde devam ettiğini göstermektedir. Daha sonra 12. Ayında yani 1 yaşına gelmiş bir bebek, birkaç tane kelimeyi söyleyebilir olmalıdır. 18. ayına geldiği zaman dilimi içinde ise 50-60 tane kelimeyi söyleyebilmelidir. 2 yaşına geldiğinde, 2 kelimeli basit birkaç cümle kurabilmelidir. 3 yaşında iken ise gelişimsel olarak dili kullanma, derdini anlatma ve 2-3 kelimeli cümleleri rahatlıkla kullanabilir hale gelmeli aynı zaman da komut alabilmelidir. Anne ve babasının veya başka birinin söylediklerini anlaması bu duruma örnektir.

Fakat bütün bunların olması için çocuğun duyma becerisini kazanmış olması gerekmektedir. Duyma ve işitme problemi yaşayan bir çocuk, dil ve konuşma becerisi kazanmakta zorluk çekebilmekte veya konuşma yeteneğini hiç kazanamamaktadır. Çocuğun işitme ile ilgili sıkıntı veya engel yaşıyor olması “odyometre” yani kişinin işitsel uyaranlara gösterdiği tepkiler sayesinde anlaşılmaktadır. Çok erken dönemlerde önlem alınması veya tedavi edilmesi, çocuğun gelişimsel olarak kendi akranları ile aynı seviyeyi yakalamasına yardımcı olmaktadır. Söyleneni anlayan, duyan, uygulayabilen, göz teması kuran bir çocuk gelişimsel olarak konuşmaya yaşıtlarından daha geç başlayabilir. Bu gibi durumlarda çocuklar için mutlaka profesyonel destek alınmalıdır.

Dil gelişiminin ve konuşma becerisinin kazanılmasının yanı sıra, çocuğun diğer bireylerle göz teması kuruyor olması, kendisine söyleneni değerlendirip, anlıyor olması, oyun kuruyor olması, arkadaş ilişkisi kurmaya çalışması da çok önemlidir.  Konuşma becerisi bazen bazı çocuklarda geç başlayabilir, o zaman bu kriterlere bakmak çocuğun zaman içerisinde konuşabileceği düşüncesini oluşturmaktadır. Çocuk konuşma becerisi kazanamadığı zaman sosyal uyumu da düşük olabilmektedir. Rahat konuşamadığı, derdini anlatamadığı için daha sinirli davranmaktadır.  Genellikle bazı aileler konuya titizlikle davranıp erken dönemde tedbir alırken, bazı aileler kendilerinin de geç konuştuğunu dile getirip konuyu ciddiye almakta geç davranabilmektedirler. Fakat konuşma ve dil becerisinin kazanılması bazı çocuklar için farklıdır. Bu bakımdan çocukların kendi gelişimsel aşamaları dikkate alınarak değerlendirilmelidir.

      Çocuklarda dil gelişiminin ilerlemesi ve konuşma becerisinin kazanılması için kolay yoldan yapılabilecekler şunlardır. Dilin kazandırılması için bebekle göz teması kurup, sürekli konuşmak, konuşurken günlük olayları da anlatmak gerekir. Bebek büyüdükçe ve hareketlenmeye başladıkça, her gece basit ve resimli hikâyeler okumak, hikâyedeki kahramanları tasvir etmek önemlidir. Aileler çocuklarının isteklerini anında yerine getirmemeli, onların isteklerini söylemeleri için fırsatlar oluşturmalıdır. Mesela 2 yaşından itibaren çocuk su istiyordur diye çocuğa su vermek yerine, su istemesini söylemesini beklemek daha uygundur. 3 yaşından sonra günlük olaylar üzerinde konuşmak, neler yaptığını sormak, sorularına sabırla cevap vermek çocuğun dil konusundaki üretkenliğini artırıcı önemli unsurlardır.