Fetal Ekokardiyografi

FETAL EKOKARDİYOGRAFİ

“Kime, ne zaman, nasıl? “

Fetal Ekokardiyografi, Doğuştan kalp hastalıklarının (DKH) anne karnında tanınmasını sağlayan ultrasonografik bir yöntemdir. DKH tüm doğumların yaklaşık % 1’inde görülmesi ve sık tespit edilen anomali olması nedeniyle bu tetkikin önemi artmaktadır. Bu hastalıkların anne karnında tanısı, izlemi bazen de tedavileri mümkündür. Bu nedenlerle de Fetal Ekokardiyografi ile tanı konulduktan sonra hastalığın seyri, yapılabilecek işlemler ve tedavi hakkında fikir vermektedir.  

Fetal ekokardiyografi, kime yapılmalıdır?

Doğuştan kalp anomalilerinin en sık anomaliler olması, bu tetkikin anne ve bebeğe hiçbir zararı olmamasından dolayı Avrupa ülkelerinin çoğunda tarama amaçlı her gebeliğe yapılmaktadır. Böylece DKH’lerin hemen hemen tümüne tanı konmaktadır. Bunun dışında alttaki özel durumlarda kesinlikle yapılmalıdır.

·         Anne’ de

Gebelikte geçirilmiş bulaşıcı hastalık varlığında,

Annenin kronik hastalıklarında (Şeker, Romatizma vb),

Gebelikte ilaç kullanımında, radyasyona maruziyet (röntgen, BT çekimi vb)

Hipertansiyon ya da riskli gebeliklerde

Tarama ve biyokimya testlerinde anormallik varsa

Ölü doğum ya da düşük öyküsü varsa

İleri yaş gebeliklerinde (35 yaş üstü)

·         Bebekte

Kadın Doğum Hekiminin kalbe ait bir şüphesi varsa

Kromozom anomalisi ya da şüphesi varsa

Ultrasonografide kalbe ait yada kalp dışı anomali şüphesinde

Ritm bozukluğu şüphesi

Ense kalınlığı testi yüksekse

Bebekte gelişme geriliği varsa

Kalp ritminde düzensizlik varsa

·         Aile’de

Anne Babada ya da aile fertlerinde doğuştan kalp hastalığı varsa

Anne-baba ve kardeşlerde genetik anormallik varsa

Daha önce anne kalp anomalili çocuk doğurduysa

·         Kadın Hastalıkları ve Doğum hekimi önerdiyse

Fetal ekokardiyografi, ne zaman yapılmalıdır?

Bu işlemin en ideal zamanlaması gebeliğin 19-24. haftasıdır. Ciddi kalp anomalisi şüphesinde 16. haftalardan itibaren yapılabilir. 24. haftadan sonra bebeklerin kemiklerinin gelişimi nedeniyle işlem zorlaşır ve aynı zamanda 24. haftadan sonra ağır kalp hastalığı tanısı konsa bile bebeğe yapacak bir şey kalmamıştır. Bu nedenle tetkik 24. haftanın üstüne bekletilmemelidir.

Fetal ekokardiyografi, bebeğe zarar verir mi ve işlem ne kadar sürer?

İşlem standart USG’den farklı değildir ve ses dalgaları ile yapılır. Bu tetkik bu konuda iyi eğitimli bir Pediatrik Kardiyolog tarafından yapılmalıdır.  Bebeğe hiçbir yan etkisi ve zararı yoktur. İşlem yaklaşık 15-30 dk. civarında zaman alır. Ciddi anomali varlığında daha da uzayabilir. Bu sırada anne aynen USG’ de olduğu gibi sırt üstü yatar ve işlem karından yapılır. İşlem sonrası Çocuk Kardiyoloğu işlem ve sonuçlar hakkında bilgi verir. 

Fetal ekokardiyografi ile tüm kalp hastalıkları tanınabilir mi, hata payı varmıdır?

Tecrübeli bir pediatrik kardiyolog tarafından yapılan işlemde doğruluk oranı %90’ın üstündedir. Özellikle ciddi kalp hastalığı tanıma oranı %100’e yakındır. Ancak çok küçük delikler, birde anne karnında normal olan açıklıklar doğum sonrasında tanınabilir. Bu işlemde tanınamayan küçük problemler genellikle bebeğe de doğum sonrası zarar vermezler. Burada en önemli nokta anne karnında normal olan deliklerin doğum sonrası devamı halinde kalp hastalığı yapmasıdır. Bu işlemin hata payını biraz artırır. Bu nedenle Fetal EKO yapılan bebeklerde çocuk hekimi gerekli görürse doğum sorası bebekte normal ekokardiyografi yapılmalıdır.

Fetal Ekokardiyografi’nin faydası nedir?

DKH’ leri önceden bilmenin anneye ve bebeğe sayısız faydası vardır. Ritm bozuklukları gibi bebeğin anne karnında ölümüne neden olabilecek problemleri hamilelikte tedavi etmek mümkündür. Kalpte sorun olan bir bebekle doğum sonrası sürpriz olarak karşılaşmanın anne ve bebek açısından sayısız zararları vardır. Öyle kalp hastalıkları vardır ki tedavide saatler önemlidir ve doğumun anjiyo ve ameliyat şansı olan bir merkezde yapılması gereklidir. Çocuk kardiyologları bu hastalıkları bildiğinde bütün önlemleri ve ilaçları buna göre hazırlarlar. Bu hızlı süreç bebeğin yaşam şansını üst düzeylere çıkarır. Çünkü bugün bu hastalıkların çoğunun tedavisi mümkündür. Çok önemli bir diğer nokta şudur: öyle doğuştan kalp hastalıkları vardır ki bazılarının tedavileri mümkün değildir, ya da tedavi edilmeye çalışılsalar bile bu çocukların hiçbir zaman normal bir kalpleri olmayabilir ve yaşam kaliteleri çok bozuktur. İşte bu işlemin en önemli yararı budur. Bu hamileliği devam etmek anlamlı olmayabilir, annenin tüm hamilelik sürecini geçirmesine gerek yoktur ve buda aileye bu şansı verir.  

Sonuç olarak; Fetal Ekokardiyografi zamanında ve tecrübeli kişilerce yapıldığında doğruluk oranı çok yüksek ve bir o kadar da faydalı bir test olarak sağlıklı gebelik izleminde ki yeri ve önemi hızla artmaktadır.

Prof. Dr. Ertürk LEVENT

Çocuk Kalp Hastalıkları Uzmanı

Tel: 0532 3736750-0232 4617441

[email protected] – www.erturklevent.com.tr       

(Bu içerik Değişik Platformlar taranarak alıntılanmıştır)