Lisanssız elektrik üretimine büyük teşvik geliyor

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, dünkü kabine toplantısında lisanssız elektrik üreten yatırımların dördüncü bölge teşviklerinden yararlanmasının önünün açıldığını belirtti. Bu sayede rüzgar ve güneş gücü yatırımlarına KDV istisnası ve gümrük vergisi muafiyetine ek olarak yüzde 30 oranında ek vergi indirimi yapılacak.

Mevcut dayanakların kapsamını genişleterek, güneş ve rüzgar gücünden elektrik üreten lisanssız faaliyetler kapsamındaki yatırımların dördüncü bölge dayanaklarından yararlanabilmesini temin ettiklerini lisana getiren Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Böylelikle güneş ve rüzgar gücü yatırımcılarına KDV istisnası ve gümrük vergisine ek olarak yüzde 30 oranında vergi indirimi, 6 yıl boyunca sigorta prim patron payı takviyesi sağlamış oluyoruz” dedi.

Teşvik ayrıntıları hakkında şimdi resmi karar yayımlanmadığı için düzenlemenin ayrıntıları bilinmiyor. Bölüm temsilcilerinin birinci yorumlarına nazaran bu karar, kendi elektirğini üretmek isteyen şirketlerin ve sanayicilerin yenilenebilir güç yatırımlarını artıracak. Öz tüketimde GES ve RES’e ilgi artacak. Ayrıyeten hür piyasada elektrik fiyatlarının ucuzlamasına neden olacak.

Dal temsilcileri neler dedi?

Elektrik ve rüzgar gücü sektöründe faaliyet gösteren bölümlerin yöneticileri yüzde 30 vergi indirimi dayanağı hakkında açıklamalarda bulundu. Güneş gücü ekipman üreticisi ELİN Güç’ün İdare Heyeti Başkanı Arda Yalı, kararın öz tüketim güneş gücü yatırımlarını hızlandıracağını belirterek, “Yenilenebilir Güç Kaynak Alanı (YEKA) projeleri dışında, öz tüketim dışında proje yapılamıyor. Bu vergi indirimi öz tüketim projelerini tetikleyecek. Bu durum vergi üreten endüstricinin bu yatırımları vergi indiriminde kullanılabilmesini sağlayacak. Öz tüketim güneş gücü yatırımlarını çok hızlandıracak. Bir hesapla anlatacak olursak, diyelim ki 1 milyon lira kar etmiş kurumun 250 bin lira kurumlar vergisi var. Bu kişinin 1 milyon lira yatırım yaptığını düşünürsek. Yüzde 30 vergi indirimi deyince bu 250 bin liralık verginin yüzde 30’unu devlete ödemek yerine yatırımda kullanacak. Çok önemli bir sayı. Devlete vereceği vergiyi gidip yatırımda kullanacak, çok önemli bir teşvik.” dedi.

Enisolar Güç San. Tic. AŞ kurucusu Enis Fakioğlu, yeni teşviklerin heyecan oluşturduğunu ve önümüzdeki günlerde açıklanan bu takviyelerin uygulama ayrıntılarının daha da anlaşılır olacağını aktardı.

Şimdiki güç maliyetleri ile kendi elektriğini üretip milletlerarası rekabetçiliğini artırmak isteyen endüstrici için yeni teşviklerin büyük fırsat yaratacağını belirten Fakioğlu, “Lisanssız rüzgar yatırımları Türkiye’de maalesef geri planda kaldı bugüne kadar. Bu düzenleme ile lisanssız rüzgar sektörü de sürat kazanacaktır.” tabirlerini kullandı.

Solarçatı ve ÇATIGES Üst Yöneticisi Utku Korkmaz ise elektrik fiyatındaki artışlardan sonra öz tüketim uygulamalarının değer kazandığını belirterek yeni teşviklerin yatırımların artmasına neden olacağını söyledi. Faiz takviyesinin ise düşük kaldığına vurgu yapan Korkmaz, “Sadece faiz takviyesinin üst limiti 600 bin lira. Güneş ve rüzgar yatırımları üzere büyük projeler için biraz düşük kalmış üzere gözüküyor. Bu yatırımlar çok büyük yatırımlar. 600 bin liraya kadar lirada dört puan dövizde de 1 puan indirim görünüyor. Bunlar nispeten iyileştirilebilir. Güneş panellerinde önemli bir gümrük vergisi ödeniyor, dışardan gelen ithal panellerde, o vakit bu mevzu hakikaten değerli bir tesir yaratır dalda. Global manada emtia fiyatları ve yükselen döviz kuru içerisinde Türkiye’nin kendi içerisinde kendi elektriğini üretmekten diğer bir bahtı yok.” diye konuştu.

Küresel Güç Derneği Başkanı Murat Dilek, yeni teşvikin elektriği ucuzlatmasını beklediğini belirterek, “Ekonomik tahribatların ağırlaştığı bu iki yılın akabinde bu türlü bir teşvik sektörü rahatlatacaktır. Elektriği ucuzlatmasını da bekliyoruz. Teşvik ayrıntılarıyla ilgili netlik sağlandıktan sonra kıymetlendirmemiz daha sağlıklı olacak. Santral sayımızın artması toplumun refah düzeyine katkı sağlayacaktır. Yerli kaynaklardan elektrik üretmek artık bizim için ülkü demiyorum artık bir mecburilik haline geldi. Bilhassa sürdürülebilir kalkınma ve sürdürülebilir büyüme için son derece kıymetli. Bizim ülke olarak doğal gaz arama faaliyetleri yanında yenilenebilir güç kaynaklarımız da artmalı.” dedi.

Güneş Gücü Sanayicileri ve Sanayisi Derneği (GENSED) Başkanı Halil Demirdağ, bu teşviklerle neredeyse Türkiye’de kendi elektriğini üretmeyen yatırımcının kalmayacağını söyledi.

Türkiye’de 7 bin 800 megavat güneş heyeti gücü olduğuna değinen Demirdağ, “Emin olun 7 bin 800 megavat daha güneş konseyi gücümüz olsaydı ülkemizde yaşanan elektrik külfetlerinin birçoğu yaşanmazdı. Bu kadar doğal gaz ve ithal kömüre gereksinim duymazdı. Yeni teşviklerle artacağına inandığımız güneş yatırımları bu manada cari açığın kapatılmasına yardımcı olacak. Çok yerinde ve hoş bir adım olarak kıymetlendiriyoruz. Yalnızca KDV muafiyetinden yatırım maliyeti yüzde 18 daha uygun hale geliyor. Öbür taraftan da dördüncü bölge vergi indirimleri yaklaşık hesaplanınca, yüzde 30 civarında bir getirisi olacak. Hem KDV sıfır olacak, hem yatırımcı yatırımının yaklaşık yüzde 30’unu dördüncü bölge teşvikleri ile geri alıyor olacak. Bugünkü elektrik fiyatlarıyla bu teşviklerle güneş gücü yapmayan endüstrici kalmayacak üzere gözüküyor.” tabirlerini kullandı.

Güç Yatırımcıları Derneği Başkanı Cem Özkök ise kararın sanayiciye sağlanan takviye açısından son derece olumlu bir adım olduğunu kaydetti. Özkök, “Bu hem yenilenebilir güç kapasitemizin süratle artmasını sağlayacak hem dışa bağımlılığımızı azaltıcı tesir yapacaktır.” dedi.

Türkiye Rüzgar Gücü Birliği (TÜREB) Başkanı Ebru Arıcı, 2022 yılının rüzgarda ‘lisanssız’ yılı olması gerektiğini düşündüğünü belirterek, “Doğru vakitte yapılan gerçek teşvikin rüzgarda heyeti gücümüzü 11 bin 000 megavat seviyesine getirdiğini biliyoruz. Hem iklim değişikliğinin kıymeti ve sonda karbon vergi düzenlemelerinin gelmek üzere olması hem de endüstrici açısından rekabette güç fiyatlarının belirleyici olduğu bu vakitte yapılan düzenlemeyi çok değerli buluyor ve gerekli ikincil mevzuat düzenlemeleri ile yatırımların bir an evvel hayata geçmesini, 2022 yılının lisanssız rüzgar güç yatırımlarının yılı olmasını umuyoruz.” sözlerini kullandı