RAYNAUD HASTALIĞI

Ateroskleroz dışında periferik damar hastalığı ile doku hasarına yol açan diğer bir sebep de Raynaud hastalığıdır. Raynaud hastalığında kan damarlarının kendileri hasar görmemişken, bu damarlarda stres, sigara içiciliği veya soğuğa maruziyet gibi pek çok sebeple meydana gelen kasılma dolayısıyla yeterli kan akışı sağlanamamakta ve periferik damar hastalığı meydana gelmektedir.

NEDENLERİ

Raynaud hastalığının nedeni tam olarak bilinmemektedir. Soğukta ve streste damarlarda spazm normalde herkeste olur. Ancak Raynaud fenomeni olan hastalarda spazm çok daha derin ve uzun süreli olabilmektedir. Bunun nedeninin sinir sistemi ile ilgili olabileceği düşünülmüştür.

Ancak hastalıklara bağlı gelişen Raynaud fenomeninde temelde küçük yada büyük damar hastalığı olabilmektedir. Raynaud fenomenine yol açan başlıca hastalıklar:

• Skleroderma
• CREST sendromu
• Romatoid artrit
• Bağ dokusu ve romatizmal hastalıklar
• Koldaki damarların tıkanıklığı
• Kan hastalıkları
• Akciğer hastalıkları
• Sinir sistemi hastalıkları
• Donuk
• Yaralanmalar

Raynaud fenomeni oluştuğunda sigara ve damarlarda spazm oluşturabilen ilaçlar sorunu  daha da ağrılaştırabilirler.

• TANI

Parmaklarda beyazlaşma, morarma ve kızarma şeklinde renk değişiklikleri olan hastalarda tanı kolaylıkla konulabilir. Ancak hastalıklara bağlı Raynaud fenomeninin hiçbir hastalığa bağlı olmayan şeklinden ayırt edilmesi zordur. Bunun için bazı kan testleri, parmaklarda kan basıncının ölçümü ve soğukta parmak kan akımının ölçümü gibi testler yapılmaktadır.

TEDAVİ

Raynaud femomeninin gelişiminin engellenmesi ne yazık ki mümkün değildir. Hastaların hayat tarzlarında yapacakları bazı değişiklikler yaralı olabilir:

• Kendilerini sıcak tutmaları,
• Soğuk havalarda el ve ayaklarını eldiven yada çoraplarla sıcak tutmaları
• Ellerini soğuğa maruz bırakmamaları,
• El ve ayaklarını travma ve enfeksiyondan sakınmaları
• Sigara içmemeleri ve sigara içilen ortamlarda bulunmamaları,
• Raynaud fenomenine yol açabilecek ilaçları kullanmamaları.

tavsiye edilir. Bu yöntemlerle hastaların yarıya yakınında şikayetler önemli ölçüde hafifler yada düzelir. Diğer hastalarda ise ilaçlar (kalsiyum kanal bloküleri ve prostaglandinler) yarar sağlayabilir.

Daha ileri şikayeti olan hastalarda damarlarda spazmı sağlayan sempatik sinirler sempatektomi ile kesilebilse de, bu yöntemin sağladığı fayda geçicidir.