Teknoloji, Rusya ve Ukrayna arasındaki savaşı nasıl etkiledi?

Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik askeri taarruzları, İkinci Dünya Savaşı’ndan beri bir Avrupa devletine yönelik en büyük askeri saldırı niteliğini taşıyor. Bu savaştan Ukrayna, hem maddi hem manevi manada ziyadesiyle zarar gördü. Birçok ülke ve şirket ise Ukrayna’ya yardımlarını iletirken aynı vakitte Rusya’ya da kınama mesajları gönderip yaptırımlar uyguladı. Ayrıca bu süreçte savaşı ziyadesiyle etkileyen bazı  teknolojik gelişmeler yaşandı.

Ukrayna, halkından insansız hava araçlarını orduya bağışlamalarını istedi

Rusya, Ukrayna’nın işgaline başladığında Ukrayna’nın insansız hava araçları topluluğu, süratle harekete geçti ve Ukrayna ordusu, vatandaşlara gözetleme operasyonlarına yardımcı olmaları için insansız hava araçlarını orduya bağışlamalarını istedi. Ayrıca Kiev’deki ticari bir drone perakendecisi, orduya yaklaşık 300 DJI drone dağıttı. Ukrayna Başbakan Yardımcısı, yakın bir vakitte DJI’ye gönderdiği bir mektupta, şirketin Rusya’ya kayıtlı ürünlerin erişiminin engellenmesi gerektiğini söyledi. Ayrıyeten mektupta Ukrayna vatandaşlarına füzeleri hedeflemek için Rus ordusunun, AeroScope isimli bir DJI eseri kullandığı iddia edildi.

DJI ise bu mektubun üzerine yaptığı açıklamada tüm DJI ürünlerinin sivil kullanım için tasarlandığını ve askeri özellikleri taşımadığını söyledi. Ayrıyeten AeroScope isimli teknolojinin tüm dronlarında olduğunu ve kapatılamayacağını söyledi.

Airbnb üzerinden yapılan yardımlar

Milyarlarca insan Ukrayna’daki yıkımı gördükten sonra Ukrayna’daki savaş mağdurlarına yardım amacıyla sivil toplum kuruluşları ve hayır kurumları süratle harekete geçti ve bu kuruluşlara birçok insan bağış yaptı. Fakat yalnızca bağış yapmakla kalmayan birtakım yardımseverler, konaklama gereksinimi olanlar için Airbnb konaklamalarını rezerve etmeye başladılar.

Fikir süratle viral oldu ve iki gün içinde Ukrayna’da Airbnb konaklamalarında 61.000’den fazla rezervasyon yapıldı. Airbnb’de savaş mağdurlarına yardımcı olmak için Ukrayna konaklamalarındaki kendi ücretlerini askıya aldı.

TikTok üzerinden yapılan paylaşımlar

Bu türlü bir vakitte medyanın değerini bir defa daha anlamış olduk. Zira medya sayesinde beşerler, Rusya ve Ukrayna arasındaki savaşı yakından takip edebiliyor. Son vakitlerin tanınan sosyal medya uygulaması TikTok‘ta bu savaş zamanında oldukça yardımcı oldu.

TikTok üzerinden birçok kişi, Ukrayna’da yaşananları paylaşabildi. Savaşın başlamasından bu yana TikTok’ta, savaşın ön cephelerinden çekilen imgeler, şehirler bombalanırken sığınaklarda toplanan beşerler ve Kiev’de yaşanan patlamalar gibi birçok video paylaşıldı.

Elbette her iletişim aracında olduğu gibi yanlış bilgilendirmeler süratle büyük bir sorun haline geldi. TikTok, savaşın anlatısının doğruluğunu denetim edebilmek için Rusya’daki kullanıcıların video yüklemelerini yasakladı. Her ne kadar Rusya’daki kullanıcıların video yüklemesi yasak olsa da hâla Rusya yanlısı görüntüler paylaşılıyor. Hatta Kremlin’in, TikTok’ta propaganda mesajları yayınlamaları için Rus sosyal medya fenomenlerine ödeme yaptığı iddia edildi.

Medya aracılığıyla yapılan geçersiz propogandalar

Sosyal medyanın gelişmesiyle birlikte palavra habercilikte hayli arttı. Hatta yakın bir vakitte da bunun en büyük örneklerinden birini gördük. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelensky’nin, askerlerine silahlarını bırakmaları ve Ruslara teslim olmaları davetinde bulunduğu bu video geçtiğimiz günlerde yayınlandı. Lakin herhangi bir doğruluk hissesi bulunmuyordu.

Tinder’da gerçekleşen “Özel Aşk Operasyonu” isimli tuzak 

Son vakitlerin tanınan flörtleşme uygulaması Tinder’ında savaşa tesiri oldu. Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik askeri saldırılarının başlarında çıkan söylentilere göre Ukraynalı bayanlar, sonun ötesinde işgal için bekleyen Rus askerleri ile Tinder’da otomatik eşleşti.

Tinder‘da yaşanan bu durum yayıldıkça dünyanın dört bir yanındaki kullanıcılar, Rus askerlerini trollemek ve Rusya’da yayılan propagandaya karşı koymak için pozisyonlarını süratle Ukrayna yahut Rusya’daki noktalara değiştirmeye başladı. Bir grup Slovak yaratıcı, Rusya’daki Tinder kullanıcılarıyla temas kurmak ve savaş hakkında gerçek haberlerin yayılmasına yardımcı olmak için tasarlanmış Özel Aşk Operasyonu adlı bir hareket başlattı.