Atopik Dermatit (Egzama)

Çocukluk çağının en sık görülen kronik (süreğen), kaşıntılı, enfeksiyöz olmayan, inflamatuvar (yangısal) cilt hastalığıdır. Çocukluk döneminde % 10-20, erişkin dönemde % 1-3 oranında görülür. Genellikle bebeklik döneminde başlar.%85’i 5 yaşın altında başlar. Diğer alerjik hastalıklar gibi genetik ve çevresel faktörlerin etkisiyle oluşan çok etkenli bir hastalıktır. Astım ve alerjik rinit gibi diğer alerjik hastalıkların başlangıç bulgusu olabilir. Kaşıntı ana bulgusudur. Tipik yerleşim yerleri/ görünümü, süreğen/tekrarlayıcı olması ve ailede atopik hastalık öyküsü olması tanıda önemlidir. Bunlar dışında pek çok minör bulgusu vardır.

Tanı klinik bulgularla konulur. Diğer alerjik hastalıklarda olduğu gibi alerji deri testleri bu hastalıkta da önemlidir. Astım ve alerjik rinitte daha çok havayolundan gelen alerjenler önemli iken bu hastalıkta özellikle besinlere karşı olan alerji önemlidir.

Atopik dermatitte pek çok tetikleyici faktör vardır. Bunlar; besin alerjenleri (inek sütü, yumurta, balık, fıstık, soya, buğday), havayolu alerjenleri (ev tozu akarları, polenler, hayvan tüy ve döküntüleri) mikroorganizmalar, irritanlar (sıcak su ve sabunla banyo, terleme, deterjanlar, sentetik yünlü giysiler), iklim şartları (sıcak kuru iklim), emosyonel stres (panik, stresin artması)’tir.

Atopik dermatitte tedavide genel prensipler; hasta ve yakınlarının eğitimi (hastalığın tekrarlarla devam edeceği, ileride başka alerjik hastalıkların eklenebileceği, düzenli takibin önemli olduğu), genel önlemlerin alınması (özellikle tetikleyici faktörlerden uzak kalınmalı), alerjenlerin saptanması ve kaçınılması, derinin nemlendirilmesi, inflamasyonu azaltan tedaviler ve psikososyal yaklaşım ile sağlanır.

Tedavide en etkin ilaçlar kortizonlu krem/merhemlerdir. Fakat bu ilaçların uzun süre ve yaygın olarak sürülmesi istenmeyen yan etkilere (deri incelmesi, deride çizgilenme, damar genişlemesi, akne, kemik erimesi, katarakt, glokom, büyüme geriliği, adrenal aksın baskılanması gibi) yol açabilir. Bu yüzden dikkatli kullanılmalıdır. Bunlar dışında başka deri ve ağızdan uygulanan tedaviler vardır.