Bilişsel Davranışçı Terapi Teknikleri

Bilişsel Davranışçı Terapi hem bilişlere hem de davranışlara müdahale eden bir terapi ekolüdür. BDT kişinin düşüncelerinin duygularını meydana getirdiğini ve bunların sonucunda davranışın ortaya çıktığını söyler. Teknikleri de hem bilişlere hem davranışlara müdahale etmeyi amaçlar.

Otomatik Düşünceleri Alma Tekniği

Otomatik düşünce olaydan sonra kişinin aklına ilk gelen, gerçekliği sorgulanmamış, değerlendirilmemiş düşüncelerdir. Olan olayla ilgili ilk aklımıza gelen düşünce ne kadar yanlıysa duygu ve davranışımızda o yönde işlevsiz olabilir. BDT düşüncelerin varsayımdan ibaret olduğunu ve varsayımlarında test edilebileceğini söyler. Bu test etmeyi kişinin düşüncesi üzerinden kanıt toplayarak yapar.

Kişinin otomatik düşüncesini almak için ‘O an aklınızdan ne geçiyordu?’ sorusu yöneltilir. BDT de genelde tedavi otomatik düşüncelerin ele alınması ile başlar.

Maruz Bırakma Tekniği

Danışanı korktuğu durum ile yüzleştirmektir. Kaygı duydukları duruma, kaygıları azalana denk maruz kalmaları için cesaretlendirmektir.

4 aşamadan oluşur.

1- Değerlendirme aşaması: Danışanın kaygı boyutunu değerlendirmek ve sorunla ilgili ayrıntılı olarak bilgi toplamaktır.

2- Terapi için danışanı hazırlama: Danışanın düşünceleri ile çalışılarak bilişsel olarak hazırlanır.

3- Maruz bırakma: Kaygısı ve korkusu azalana ve kaybolana kadar yüzleştirme yapmak ve cesaretlendirmektir.

4- Kendini kontrol aşaması: Seanslar boyunca sağladığı kazanımları sağlamlaştırmak için kendi terapisti olabilmesi için cesaretlendirmektir. Kaygı oluşturan durumlarla ilgili sık sık teşvikte bulunmaktır.

Model Alma

Danışanların başka birinin davranışını gözleyerek yeni davranışı öğrenmesini sağlamaktır.

Sembolik Model Alma: Danışana sorunuyla ilgili film kitap önerisinde bulunarak oradaki olayı ve karakterleri model olarak sunabiliriz.

Katılımcı Model Alma: Danışana neyin öğretileceği ile ilgili gerçek model kullanmaktır. Terapistinde katılım sağladığı tekniktir. Yürüyen merdivene binemeyen bir danışana terapistin nasıl bineceğini göstermesi ve model olmasıdır.

Sistematik Duyarsızlaştırma

Kişiyi korktuğu ya da kaygı duyduğu durumla aşamalı olarak yüzleştirmektir. Amaç korkulan şeyi normalleştirmektir. Fobilerde sıkça kullanılır. Öncelikle bireye gevşeme- nefes egzersizleri öğretilir. Danışana korktuğu şeyle ilgili durumlar en az korku verenden en çok korku veren duruma doğru liste yaptırılır. Sonrasında aşamalı olarak canlandırılır ve gevşeme egzersizleri uygulanır. En son ise aşamalı olarak gerçek hayatta deneyimlendirilir.