İlişkilerde Yaşanan ‘Başkası İçin Değişme’ Krizi

Değişim kavramı felsefede de çok sık yer alan varoluşsal bir durumdur. “Aynı nehirde iki kere yıkanılmaz” diyen Herakleitos’tan, “Ben bir başkasıdır” diyen Rimbaud’a kadar uzanır aslına bakarsanız değişim rüzgarı.

Nietzsche’ye göre yinelenmenin kendisi bile sonsuza dek yinelense de değişime karşı varoluşsal bir direncimizin olduğu da yadsınamazdır. Kendi içimizde bile zamanı geldiğinde bize çelişki yaratan değişim rüzgarları bir de başkalarının isteği ile tetiklendiğinde bizi çeşitli dilemmalarda bırakabilir.

Benlik algısını ve saygısını zedeleme ihtimali olan dışsal faktörler (ilişkilerimiz, travmalar, yaşadığımız olumsuz olay ve düşünceler) öz saygımızı düşürme noktasına bile getirebilir! Bu durumda “gerçekten” istemeden ve hazır olduğumuzu hissetmeden verdiğimiz karar ve yaptığımız seçimlerin sorumlulukları oldukça yıpratıcı olabilir. Her şey gibi bu durumun da bir çözümü vardır elbette.

Sağlıklı Birliktelikte Bu Durum Nasıl Aşılır?

Empati Kurun

İlşkilerimizde birbirimizi anlayabilmemizin ve ortak bir noktada buluşabilmemizin kilit noktalarından en önemlisi, bir başkasının gözünden bakabilmektedir dünyaya. Partnerimizin duygu ve düşüncelerini anlamalı ve onu çeşitli ikilemlerde bırakıp, suçluluk duygusu yaratacak durumlardan korumalıyız.

Kişisel Alanlara Dikkat Edilmeli

Sağlıklı ilişkilerde partnerlerin ayrılma ve birleşme alanları olmalıdır. Bu aktivitelerde olduğu gibi düşüncelerde de kendini gösterebilir. Bir başkasının bizden farklı düşünmesine olanak vermeli ve bu durumu her koşulda desteklenmeliyiz.

“Düşüncelerine katılmıyorum, ama senin düşüncelerini savunma hakkını sonuna kadar destekleyeceğim”

Evelyn Beatrice Hall

Çift Zamanlarını Es Geçmemek Gerek

Çift zamanları çok gösterişli ve rutinden uzaklaşmak için yapılan aşırı ekstrem aktiviteler gibi olmak durumunda değildir ilişkilerimizde. “Şimdi, buradayım ve seni dinliyorum.” mesajını verebildiğimiz anların hepsi çok özeldir. Partnerimiz değişmeyi istese bile bazen kendi içinde duyduğu küçük bir his ya da düşünce onu engelleyen bir şey haline gelebilir. O hisse saygı duymalı ve onun seçim yapmasına izin verebilmeliyiz.

Saygı ve Koşulsuz Kabul

Dış dünya çoğu zaman koşulsuz kabulden uzak olabilse de ilişkilerimizde partnerimizi bir şarta veya değişim ilkesine bağlı tutmamalıyız. Her birey kendine özel ve değerlidir. Onun benlik saygısını desteklemeli ve değişim isteği kendi iyiliği için olsa bile bunu manipülasyon yöntemleri kullanmadan açıkça konuşarak ve anlaşıldığını hissettirerek sağlamalıyız.

Durumlara Siyah ve Beyaz Olarak Yaklaşmamak

Yaşam bizim “gri alanımızdır” dolayısıyla ilişkilerimizde de “Bu çok kötü bir durum!” demeden önce her şeyde olduğu gibi denge kurmalıyız. Partnerimizle birlikte benlik saygımızdan ödün vermeden orta yolu bulabilmek ve ilişkimize karşılıklı emek vermek ilişkiyi zenginleştirecektir.

Hem Ben Hem de Biz Olabilmek

Bu kısım ilişkilerimizde çoğu kez atlanır. İlişki yaşamaya başlarız ve ihtiyaçlarımızı birden karşımızdakine uygun olarak düzenleriz sonra kendi küçük dünyamıza baktığımızda kendimizden çok verdiğimizi fakat pek de çok alamadığımızı düşünmeye başlarız. Oysa ilişki içinde de kişisel alanımız ve benliğimizle var olur, kabul görünürüz. Bireysel ve duygusal ihtiyaçlarımızı karşılamak istemek bencillik değildir. En basitinden bu kimi zaman sadece anlaşılma hissidir. İstenmeden yaşanan bir değişiklik ilişkilerdeki “benliğimizi” yıpratabilir.

Hayır diyebilmek

Kimi zaman bazı ilişkilerde ortak yol bulunamayabilir ve “değişim”konusu gerçek bir krize yol açabilir.
Kendinizi istekli bulmazsınız ve partnerinizin mutluluğu için kendinizin bazı yönlerinden, sonradan mutsuz olacağınızı bile bile vazgeçersiniz… Bu sınır ihlalleri durumuna karşı “Hayır Diyebilmek” en doğal hakkımızdır.
Bu durum bir kriz anı gibi gözükse de fırsata çevirmek ve ilişki dinamiğini tekrar kurabilmek mümkündür. Partnerimize karşı neden hayır dediğimizi anlaması için empatik davranmalı, değişimi neden istemediğimizi ona açıklamalı ve bizi anlaması için fırsat sunmalıyız. Unutmamak gerekir ki, bazen hayır demek:

Kaostan Dans Eden Bir Yıldız Çıkarabilir.

Nietzsche

“Değişmeyen tek şey değişimdir”

Yaşamdaki bilimsel kanıta dayandırabileceğimiz en felsefik cümlelerden biri olan bu söz;ilişkilerimizde de bize göz kırpar. Değişim iki tarafın da ortak kabulü ve arzusu ile yaşandığı sürece, bize yeni kapılar açan ve ilişkilerimize renk katan bir durum haline gelebilir. Bu durum hem bireysel hem de çift olarak ortak süzgeçlerimizden geçip, süzme yoluyla aşılabilir.