Kadına Ait İnfertilite (Kısırlık) Nedenleri Nelerdir?

Tubal Kaynaklı İnfertilite (Kısırlık, Tubal Faktör):

Gebelik için açık ve sağlıklı fallop kanalları (tüp) gereklidir. Fallop tüplerinin çok hassas ve detaylı bir iç yapısı vardır. Bu yapıdaki bir bozulma yumurtanın taşınmasını ve dolayısıyla döllenme olayını engelleyebilir. Eğer yumurtalığa yakın olan uç etkilenmişse yumurtanın yakalanıp tüp içine alınması bozulabilir, ancak en ağır durum tüpün tamamen tıkalı olduğu durumdur. Tüpteki tıkanıklık genital yolla tüpe ulaşan enfeksiyonlardan kaynaklanabileceği gibi karın içindeki diğer enfeksiyonlar nedeniyle de meydana gelebilir. Bunun yanısıra dış gebelik sonucunda hasta tüplerinden biri veya her ikisini de yitirmiş olabilir. Tubal faktör, infertilite (kısırlık) tedavilerine başlamadan rahim filmi (HSG – Histerosalfingografi) ve / veya laparoskopik inceleme ile değerlendirilebilir. Laparoskopi sırasında kanallarda sorun (tıkanıklık, yapışıklık veya hasar) saptanabilir. Hafif derece olanlar mikrocerrahiden fayda görebilir. İleri derecede yapışıklık ve hasarlı tüplerde gebelik şansı ancak tüp bebek yöntemi ile sağlanabilir.

Yumurtlama Kaynaklı İnfertilite (Ovulatuar Faktör):

Kadının adet düzeni, yumutlama hakkında önemli ipuçları içerir. Düzensiz yada anormal yumurtlama tüm infertil kadınların %25’inde rastlanır. Bazal vücut ısısı takibi, LH saptayan özel idrar testi, kanda progesteron testi ve ultrasonografi, tanısal amaçlı beklenen adet gününden 1-3 gün önce rahim iç yüzünden (endometrium) alınan biyopsiler yumurtlamanın takibinde kullanılabilecek testlerdendir.

Rahim Ağzı kaynaklı İnfertilite (Servikal Faktör):

Rahim ağzının (serviks) salgısı sadece yumurtlama (ovülasyon) döneminde spermlerin serbestçe geçişine izin verir. Diğer tüm zamanlarda hormonal uyarılara bağlı değişiklikler nedeni ile rahim ağzı salgısının yapısı ve kıvamı spermin serbest geçişine izin vermemektedir. Bazı kadınlarda bu salgı içinde sperme karşı antikorlar bulunmaktadır. Bu durumda yumurtlama zamanında da bile spermler rahin ağzı kanalından geçerek rahime ulaşamayabilirler.

Antikorlar kadının sperm hücresine karşı bağışıklık sisteminin geliştirdiği maddelerdir. Bu maddeler sperm hücre fonksiyonunu bozarak inferitlte nedeni olabilmektedir. Bu durumda Post Koital Test yapılması tanı için yeterli olacaktır.

Rahim Kaynaklı İnfertilite (Uterin Faktör):

Rahim içerisinde bebeğin yerleşeceği alanın yapısını değiştiren anormalliklerde sorunlardan biridir. Rahim filmi (HSG – Histerosalfingografi) rahmin içerisini ve fallop kanallarını incelemek için kullanılan altın standart testlerden biridir. Adet bitiminden hemen sonraki dönemde yumurtalama (ovülasyon) döneminden önce uygulanmalıdır. Bu şekilde tanı konulan uterus (rahim) orunları histeroskopi yardımı ile cerrahi olarak tedavisi planlanabilmektedir. Histeroskopi işlemi; ince bir optik kamera ile rahim ağzından (serviks) geçilerek rahim içerisinin (embryonun yerleşeceği ve büyüyeceği bölge, endometrium) gözle direkt olarak gözlemlenmesidir.

Endometriozis:

Üreme çağındaki kadınlarda oldukça sık karşılaşılan endometriozis rahim içini döşeyen dokunun (endometrium) başka bir bölgede (ör:yumurtalıklar, karın içi zarı vb) bulunması halidir. Adet kanaması sıra sında bu dokularda da kanama olduğundan şiddetli ağrılara neden olabilir. Bu hastalık yumurtalıklarda koyu kahverengi renkli ve çikolata kisti olarak bilinen kist oluşumlarına da yol açmaktadır. Bu kistler laparoskopik cerrahi ile çıkarılabildikleri gibi hasarlı dokuları ve endometriozis odaklarını koter, lazer ile termal hasar ile yok etmek mümkündür.

Açıklanamayan İnfertilite:

Bu çiftlerde problemi ortaya koymaya yönelik araştırmalar mevcut yöntem ve testlerle problemi aydınlatamamıştır. Bu durumdaki çiftlerin öncelikle kendiliğinden gebelik şanslarının azalmış olmakla birlikte devam ettiği önemle vurgulanarak çiftin derin karamsarlığa kapılması engellenmelidir.