Modern Çağın Hastalığı: Obezite

İnsanlar doğada var olmak için yaratılmışken apartmanlarda ve arabalarda yaşayarak
tembelleştiler. Harcamayı azaltılıp, alım arttırıldığı için obezite ortaya çıkıyor. Bu nedenle
harcamayı artırmak yani spor yapmak hem obezite tedavisi hem de tedavi sonrası kilonun
korunması için çok önemli. Detaylı analizini Medicana Bursa Hastanesi Genel Cerrahi
Uzmanı Op Dr. Ersoy Taşpınar yaptı.

Obezite modern dünyanın en önemli sağlık problemlerinin başında geliyor. Obezite sadece
yağ birikmesi ve kilonun artması değil. Bütün sistemi etkileyen metabolik bir hastalık. Bu
nedenle tedavisinde multidisipliner çalışma gerekiyor. Endokrinoloji, Göğüs Hastalıkları,
Kardiyoloji, Dahiliye, Genel Cerrahi uzmanları ve bu konuda özelleşmiş diyetislerin hep birlikte
çalışması gerekiyor. Obezitede amaç sadece kiloyu azaltıp, hastayı zayıflatmak değil.
Obezitenin sebep olduğu bütün yandaş hastalıkları ve sıkıntıları düzeltmektir. Bunun için de
hastayla birden fazla hekim ilgilenmeli. Cerrahi obezitenin tedavisinde ilk seçenek olmamalı.
Obetize ile ilgilenen bir merkezde incelenip, tedavi gördüğü halde ameliyat dışı yöntemlerle
kilosunu veremeyen veya verdiği halde geri alan ve veya buna bağlı hastalıkların geliştiği
kişilere cerrahi müdahale uygulanıyor. Ameliyat öncesi ciddi bir hazırlık gerektiriyor.
Hastaların birçoğu ‘Ben birçok diyet denedim, olmuyor’ diyor, ancak bu uygulamalar
profesyonel olmayan bir şekilde gerçekleşiyor.

Profesyonel bir ekibin değerlendirmesi ve diyeti düzenlemesi önemli. Diyetisyenler bir antröner gibi. Programı uzmanların belirlemesi, diyetisyenin hastaya bunu nasıl yapmasını öğretmesi gerekiyor. Eğer uygun şekildeplanlanmış ve yapılmış cerrahi dışı yöntemlerle kilo verilmesi veya korunması mümkün olmuyorsa o zaman cerrahi gündeme geliyor. Cerrahi her ne kadar ilk seçenek olmasa da obezite tedavisinde en etkili seçenek. Ancak mide küçültme ameliyatları herkese yapılmamalı. Gerçek anlamda sağlık problemi olan veya ileride sağlık problemi olacak ‘aşırı fazla’ kilolu insanlara mide küçültme ameliyatı yapılmalı. Bugün bütün dünyanın kabul ettiği kriter vücut
kitle endeksidir (VKİ). Optimal değerleri 23-25 kg/m2’dir. 18 kg/m2’den düşük olması da sağlıklı değil, 25kg/m2’den yukarısı olması da. VKİ 25-30 kg/m2 arası “kilolu”, 30kg/ m2’den sonra ise obezitedir. VKİ 35 kg/m2’den sonra ciddi obezite, 40 kg/m2’den sonrası ise hastalandıran (morbid) obezitedir. VKİ 50 kg/m2’yi geçtiğinde ise çok ciddi ve tehlikeli obezite söz konusu. Sleeve gastrektomi ve Bypass ameliyatları bilim dünyasının kabul ettiği yegane ameliyatlardır. Bunun dışındaki ameliyat yöntemleri için çoğu deneme aşamasında kabul edilmiyor ve bazılarını yapmak için Etik Kurulu’ndan ve devletten alınan özel izinle, hastaya deneme- çalışma ameliyatı olduğunu bildirilerek yapılması gerekiyor. Sleeve gastrektomi ve Bypass ameliyatlarının kimlere yapılacağına dair da çok net kriterleri var. Gençlerde obezite cerrahisi için klinik kılavuzlar 16-18 yaş aralığında da çok ciddi kriterleri zorunlu tutuyor. 65 yaştan sonra ameliyatın sağlığa hiçbir katkısı yok. Sadece hastanın konforunu artırıyor. 18-65 yaş arasında yapılan obezite cerrahisi sadece görüntü değil, hastanın sağlığını düzeltir. Tek başına yaş kriter değil. Birçok etkenleri de göz önünde bulundurmak gerekiyor. Obezitede genetik köken muhakkak etkilidir. Ama özellikle çocuklukta kazanılan yeme alışkanlıkları, çevresel etkenler obezitenin gelişmesinde etkilidir. İnsanlar doğada var olmak için yaratılmışken apartmanlarda ve arabalarda yaşayarak tembelleştiler.Günümüzdeki özellikle fast food tipi beslenme alışkanlıkları ve tembelliğe alıştırılan hayat tarzı obezite için en önemli hazırlayıcı zemin. Harcamayı azaltılıp, alım arttırıldığı için obezite ortaya çıkıyor. Bu nedenle harcamayı artırmak yani spor yapmak hem obezite tedavisi hem de tedavi sonrası kilonun korunması için çok önemli.