“Ya Tekrar Hastalanırsam!”

Geçmişte yaşanan hastalıklarımız nüksedebilir ve aynı hastalık sürecini yeniden yaşayabiliriz. En hafif rahatsızlıklardan nezle ve dudak uçuğu bile vücut direncimizin azaldığı, bağışıklık sistemimizin zayıfladığı dönemlerde tekrarlayabilir.

Şayet kendimizi koruyamaz ve gerekli şartların oluşmasını önleyemez isek hastalığın kapımızı çalması kaçınılmaz olur. Tuz tüketen tansiyon hastasının hipertansif atak yaşaması, baklava tepsisinden uzak duramayan şeker hastasının şeker komasına girmesi, saçı ıslak gezen sinüzit hastasının yeniden iltihaplanma yaşaması kaçınılmazdır. Kişi kendini ve hastalığını bilmeli, hastalığa zemin hazırlamamalıdır.

Bir arada bulununca hastalık nüksüne neden olan 4 temel faktör şunlardır: genetik faktörler, çevresel faktörler, biyolojik faktörler, kişisel özellikler (kişilik yapısı, alışkanlıklar vs.). Genetik faktörler zamanımızda değiştirilemez (genetik konusunda tıbbi ilerlemeler oldukça bu ifade değişebilir), çevresel faktörleri değiştirmek oldukça zordur (dış dünyanın olumsuzluklarından hangi birini kişi değiştirebilir? gücü yetmez). Biyolojik faktörler için belirlenmiş ilaç tedavi protokolleri çağımızda epeyce gelişmiştir. Kişisel özellikleri ise değiştirebilecek ilaç yoktur, kişi kendisinin hayatında, tarzında, alışkanlıklarında düzenlemeye gitmelidir. Hastalanmazdan önceki hal üzere kalır ve “ben değişmem, geçmişte yaşadığım gibi yaşarım” derse hastalık nüksüne davetiye çıkarır. Kalp krizi geçiren kişi 30 yıllık kötü dostu sigarayı artık bırakmalıdır, içmeye devam ederse de 2. kez kalp krizi geçirmeyi göze almalıdır. “Ben yine ağırlık kaldırabilmeliyim” şeklinde düşünüp kendini korumaksızın hareket eden kişi, bel fıtığının nüksetmesine şaşmamalıdır.

Psikiyatrik hastalıklarda diğer rahatsızlıklardan farklı değildir. Örneğin depresyon dönemini atlatan bir hasta, hastalık öncesi durumunu korursa ve kendisinde gerekli değişimleri yapamazsa (psikoterapi süreçlerinde bu konular ele alınır) tekrar hastalanabilir. “Ya tekrar hastalanırsam!” endişesi ile yaşamak yerine hastalığı fırsat bilip kendimizde var olan olumsuzluklarla (tutum hataları, katı kişilik özellikleri, olumsuz düşünce şemaları vs.) yüzleşmek ve değişime gitmek daha sağlıklı bir yaklaşım olur.