DLL dosyası nedir? DLL dosyaları ne işe yarar? DLL dosyası nasıl açılır?

Bilgisayarınızdaki belgeleri incelediyseniz, çok sayıda DLL dosyası olduğunu görmüş ya da bir programı açmaya çalışırken bir DLL yanlışıyla karşılaşmış olabilirsiniz. Bu yazıda DLL belgelerinin ne olduğu, nasıl ve neden kullanıldığı ve DLL yanlışıyla karşılaştığınızda ne yapmanız gerektiği açıklamaya çalışacağız.

DLL dosyası nedir?

Dinamik İrtibat Kitaplığı’nın (Dynamic Link Library) kısaltması olan DLL dosyası, diğer programların makul şeyleri yapmak için arayabileceği talimatları içeren bir dosya tipidir. Bu şekilde birden fazla program, programlanan yetenekleri tek bir evrakta paylaşabilir ve hatta anda kullanabilir.

Örneğin, birkaç farklı program, sabit şofördeki boş alanı bulmak, muhakkak bir dizindeki bir belgeyi bulmak ve varsayılan yazıcıda bir test sayfası yazdırmak için örnek.dll bir DLL belgesini çağırabilir.

EXE dosya uzantısına sahip olanlari yürütülebilir programların tersine, DLL evrakları direkt çalıştırılamaz, bunun yerine halihazırda çalışmakta olan diğer kodlar tarafından çağrılması gerekir. Lakin DLL’ler EXE’lerle benzer formattadır ve kimileri .EXE dosya uzantısını bile kullanabilir. Çoğu Dinamik İrtibat Kitaplığı .DLL dosya uzantısıyla bitse de kimileri .OCX, .CPL ya da .DRV uzantılarını kullanabilir.

DLL belgeleri, bol ölçüde olmaları ve sıklıkla kullanılmaları nedeniyle, Windows’u başlatırken, kullanırken ve kapatırken görülen yanlışların büyük bir yüzdesinde karşınıza çıkma eğilimindedir. Eksik ya da bulunamayan DLL belgesini indirmek kolay olsa da, bu metodun nadiren en iyi yol olduğunu söyleyebiliriz.

DLL kusuru nasıl çözülür?

Bir DLL kusuru ile karşılaşırsanız, yapacağınız en iyi şey, o DLL meselesine özel sorun giderme bilgilerini bulmaktır. Bu sayede sorunu doğru şekilde ve kalıcı olarak çözeceğinizden emin olabilirsiniz. Çoğu program, yükleme sürecine benzeyen bir onarma seçeneğine sahiptir ve çoğu durumda program bu işlem ile eksik olan gerekli evrakları bularak tekrar yükler.

Dinamik Temas Kitaplığı’ndaki “dinamik” sözü, dataların çoğu zaman bellekte mevcut olması yerine, dataların sırf program onu etkin olarak çağırdığında bir programda kullanıma sunulması nedeniyle kullanılır.

DLL evrakları nasıl açılır?

Varsayılan olarak Windows’ta çok sayıda DLL dosyası mevcuttur fakat üçüncü taraf programlar da bunları yükleyebilir. Bir DLL belgesini açmak ender görülen bir durumdur, zira hiçbir zaman bir belgeyi düzenlemeye gerek yoktur, ayrıyeten bunu yapmak muhtemelen programlarda ve diğer DLL’lerde problemlere neden olabilir. Tekrar de, ne yaptığınızı biliyorsanız, Resource Hacker bir program ile bunu yapabilirsiniz.

DLL evrakları, bir programın farklı bileşenlerini aynısiz modüllere ayırmasına imkan tanıdığından ötürü epey yararlıdır. Bu modüller, muhakkak fonksiyonları dahil etmek ya da hariç tutmak için daha sonra eklenebilir ya da kaldırılabilir. Bir yazılım bu şekilde DLL evraklarıyla çalıştığında, program her şeyi anda yüklemeye ihtiyaç duymadığından ötürü daha az bellek kullanabilir.

Ayrıca DLL’ler, programın tamamını yeniden oluşturmaya ya da yeniden yüklemeye gerek kalmadan programın birtakım kısımlarının güncellenmesi için bir yol sağlar. Bir program DLL kullandığında, tüm uygulamalar tek DLL belgesindeki güncellemeden yararlanabildiği için bu yarar daha da artar.

ActiveX Kontrolleri, Kontrol Masası belgeleri ve aygıt şoförleri, Windows’un Dinamik İrtibat Kitaplıkları olarak kullandığı evraklardan bazılarıdır. Bu belgeler sırasıyla OCX, CPL ve DRV dosya uzantısını kullanır.

Bir DLL farklı bir DLL’den gelen talimatları kullandığında, bunların birincisi, artık ikinciye bağımlı olarak tanımlanır. Bu, sadece birincisinin arızalanma şansı yerine artık ikinciye de bağımlı olması ve sorun yaşanması durumunda birincisini de etkileyeceği için DLL fonksiyonlarının bozulmasını kolaylaştırır.

Bağımlı bir DLL daha yeni bir sürüme yükseltilirse, eski bir sürüm üzerine yazılırsa ya da bilgisayardan kaldırılırsa, DLL evrakına dayalı program artık olması gerektiği çalışmayabilir.

Kaynak DLL’leri, DLL’lerle dosya biçiminde olan lakin ICL, FON ve FOT dosya uzantılarını kullanan data belgeleridir. ICL belgeleri simge kitaplıklarıdır, FONT ve FOT belgeleri ise yazı tipi belgeleridir.