Takıntıları Olan Çocuğa Anne Babaların Yaklaşımı

Kızım 9 yaşında, belirli dönemlerde takıntıları zorlantıları olabilen (kitap sayfalarını tırmalama isteği duymak, sürekli ellerini yıkama, Allah insanları yok eder mi düşüncesi, bazen bazı şeyleri bazı sayılarla yapmak, hastanelerde hastalık bulaşacağı düşüncesi ile hayatını aşırı derecede zora sokacak şekilde kaygı duymak) (belirli zamanlarda azalıyor ya da yok oluyor özellikle faaliyetlere yönlendirdiğimde ve yaşıtları ile görüşme sıklığını artırdığımda) bir çocuğa anne babaların yaklaşımı nasıl olmalı hatta diğer aile büyüklerinin nasıl olmalı?

Çocuğumuzla İlişkimizi Nasıl Düzeltmeliyiz? Zorlantılarını, Kaygılarını Ortadan Nasıl Kaldırabiliriz?

Belirtileri 4 yıldır zaman zaman oluyor ancak olunca kendisi de bizler de çok sıkıntı yaşayabiliyoruz.Genel anlamda çok akılcı olmasına rağmen kaygıları çok olan bir çocuk. Nefesten bile üzerine koku bulaşabileceğini düşünüp gidip üstünü başını yıkamak istiyor örneğin.

Cevap:

Birkaç noktayı vurgulamak istiyorum: Obsesif kompulsif bozukluğu (OKB) anlayın.

Çocuğunuzun zihninde neler olup bittiğini çözmek bence yapılabilecek en büyük yardımdır. Takıntı hastalığında (OKB) çocuğun kontrol edemediği ona saçma gelen düşünceler oluşur. Bu nedenle böyle düşünme kızım, neden böyle davranıyorsun gibi tutumlar yanlıştır. Kontrol edileceği bir şeyi yapamıyormuş mesajını verir ve çocuğun güvensizliğini artırabilir.

Bu obsesif düşünceler Olumsuz Duyguları tetikler.

Bu düşünceler kaygı ve kötü bir hissi tetikler yani duygu oluşumuna neden olur. Çocuk bu duygusunu azaltabilmek için düşüncenin istediğini yapar. Elinini kirli olduğu düşünüyorsa yıkar, kitabın sayfalarını tırmıklamazsam kötü bir şey olacak diyorsa düşünce tırmıklar. Bazen içindeki düşünce sayılarla yapmasını ister ve BELLİ SAYI ve RİTÜELLER ile yapar.

Bu takıntı davranışı onun duygularına kısa süre azaltır ve iyi gelir.

Çocuk takıntı davranışını (kompülsiyon) yapıp rahatlaması kısa sürelidir. Çünkü zihnimiz durmaz ve obsesif düşünce kontrol edilemez tekrar gelir. Her obsesif düşüncenin oluşturduğu olumsuz duyguyu azaltmak için davranışlar tekrarlandıkça yaşam kısıtlanmaya başlar ve kısır döngü gelişir.

‘Kısır döngüler iyice oturduğunda ve çocuğunuzun yaşam kalitesi etkilendiğinde tedavi başvurusunda bulunmalısınız’

Her hastalıkta olduğu gibi obsesif kompulsif bozuklukta tedavinin erken başlaması avantajdır. Zira erken başlangıçlı OKB’nin tedavisi daha zordur. Tedavilerde iki yöntem ağırlıklı kullanılır 1. terapiler (Özellikle Bilişsel Davranışçı Terapi) ve 2. ilaç. Zekasının iyi olması terapi uyumunu artırabilir. Anne ve baba yaklaşımları önemlidir ama tek başına bir tedavi etkinliği maalesef sağlayamaz.

Sosyal hayat ve farklı uğraşlar kısmen rahatlama sağlar.

Obsesif düşüncelerin yerini farklı uğraşlar ve faaliyetler olduğunda çocuk rahatlayabilir. Obsesif düşüncelerin yerini başka düşünceler ve uğraşlar almıştır ama bu genelde kısa sürelidir. Daha sonra ilk fırsatta bu kontrol edilemeyen düşünceler tetiklenir ve yaşamı etkiler.

Takıntı belirtileri mekana, zamana göre değişebilir.

Zaman içerinde takıntılar şekil değiştirebilir. Bazı takıntılar kaybolur iken yerine yenileri olaşabilir. Evde var olan bir takıntı okul ortamında görülmeyebilir.