İLİŞKİLERİMİZİ ETKİLEYEN BAĞLANMA STİLLERİ

Bağlanma stilleri ilgili kısa tanımlar ve sebepleri üzerinde durmak isterim bu yazımda. Öncelikte çevremizde sık sık duyduğumuz bu bağlanma stillerinin nasıl oluştuğuna ve nasıl adlandırıldıklarına bir bakalım. Bağlanma stilleri dediğimiz olguları; bireyin çocuklukta ailesi veya kendisine bakım veren yetişkinler ile kurduğu ilişki biçimleri ile tanımlayabiliriz. İlerleyen yaşlarda ikili ilişkilerini, dostluklarını ve güven duygusunu yakından etkileyecek ilişki şekillerme yöntemlerindendir. Burada inşa edilen duygu, düşünce ve davranışın gelecekte o kişinin yakın ilişkilerini nasıl sürdüreceğini belirleyen temel örüntülerdir. Bu kuram ilk olarak John Bowlby tarafından geliştirilmiş, daha sonra Mary Ainsworth tarafından deneysel çalışmalarla desteklenmiştir. Toplum tarafından kesin çizgilerle sınırları çizilemese de benimsenen üç bağlanma stiline kısaca bir bakalım.

Güvenli Bağlanma; Bağlanma stilleri içinde en sağlıklı bağlanma stilidir. Başta kendine ve diğerlerine güven duygusu gelişmiştir. Yakın ilişki kurmakta, duygularını açık açık ifade etmekte ve yardım istemekte zorlanmaz. Çocuklukta ebeveyn tarafından görülmüş ve istekleri sağlıklı bir biçimde karşılanmış bireylerdir. Yetişkinlikte ise sağlıklı iletişim becerileri, sorunları çözme, kontrol ihtiyacı ve kıskançlık normal ölçülerde sınırlı kalmaktadır. “İç sesleri: ‘Ben değerliyim ve insanlarla karşılıklı güvendeyiz.’”

Kaygılı Bağlanma; Temel özelliği terk edilme korkusu ve değersizlik hissinin daha ağır basmasıdır. Yanı sıra sürekli ilgi ve onay isteği eşlik eder. En küçük iletişim hatasın da bile kendini reddedilmiş hisseder. İkili ilişkilerinde genelde şüphe daha hakimdir. Çocuklukta ebeveynin ilgili veya ilgisiz davranışları karşısında, temel ihtiyaçlarının ne kadarının karşılanacağı konusunda net bir bilgiye sahip olamayışıdır. Yetişkinlikte sergilediği davranışlar ise fazlaca fedakar olma, aşırı kıskançlık, mesajlarına geç gelen cevaplar ile birlikte felaket senaryoları geliştirmektir. “İç sesleri: ‘Ben yeterince sevilmeye layık değilim, İnsanlar beni sürekli terk ediyor.’”

Kaçıngan Bağlanma; Kişinin genelde duygusal yakınlıktan kaçınması ve bağımsızlığına fazlaca önem vermesi en belirgin özelliklerindendir. Ayrıca duygularını gösterme ve yardım isteme gibi, kendini güçsüz göstereceğine inandığı davranışlardan uzak durmayı tercih eder. Çocuklukta ebeveynin mesafeli veya ilgisiz tutumu karşısında, duygu yoksunluğunu gizlemek adına ihtiyaçlarını göstermemeyi öğrenerek büyür. Yetişkinlikte ise ciddi ilişkilerden ve mesafe azaldığında kendini geri çekmek başlıca özelliklerdendir. Ayrıca sorunları konuşmaktan çok sessiz kalma ve uzaklaşma davranışı gösterir. “İç sesleri: ‘Benim kimseye ihtiyacım yok. İnsanlara güvenmek daima risklidir.’”

Bağlanma stillerini kıcaca tanımlamaya, oluşumlarına ve ardından gelen ilişki dinamiklerindeki etkilerine bakmaya çalıştık. İyilikle kalın…

(Bu içerik Değişik Platformlar taranarak alıntılanmıştır)